چهار صد وپنجاه ، عصار خانه هزار وهفتصد ، قنات جاريه هيجده هزار
ونود ويك ، رودخانه نيز بسيار بوده ، ومحلات نود وشش هزار ،
وهر محله شش كوچه دارد ، هر كوچه چهل هزار خانه وهزار مسجد ،
ودر هر مسجدى هزار چراغدان از طلا ونقره وغيره بود ، كه هر
شب روشن مىكرده اند ، ومجموع خانه ها هشت بار هزار هزار وسيصد
ونود وشش بوده ، كه مردم مىنشسته اند " لا يعلم الغيب الا هو " .
قزوينى استر آبادي در آخر " بحيره " تحت عنوان خاتمه در اظهار
معمورى بلدان گفته ( صفحه 626 ) .
آبادانى رى در زمان ملك الشعراء خواجة بندار رازي در آن
مرتبه بوده كه مدارس وخوانق شش هزار وهفتصد وهشتاد عد ،
مساجد چهار هزار وهفتصد وشصت وشش ، قنات خانه نهصد وبيست
وهشت ، يخ چاه هزار وهفتصد وبيست وپنج ، محلات نود وشش
محله ، در هر محله چهل وشش كوچه ، ودر هر كوچه چهل هزار
خانه ، وهزار مسجد ، ودر هر مسجدى هزار چراغدان از طلا ونقره
وغيره ، " العهدة على الراوي " .
نگارنده گويد : اگر بيانات اين دو نفر يعنى امين احمد رازي
وقزوينى استر آبادي مبالغه آميز وافسانه مانند به نظر بيايد ، خوانندگان
محترم آنها را به حساب نيارند ، زيرا ما بقي براي دلالت بر مدعاى
مذكور كافى است .
طبري وابن أثير در باره كثرت غنائم مسلمين هنگام فتح رى
چنين گفته اند ( رجوع شود به وقايع سال 22 هجرى )
وافاء الله على المسلمين بالري نحوا من في " المدائن "
وقصه اقدام ابن سعد به طمع ملك رى بر قتل حضرت سيد الشهداء
حسين بن علي عليهما السلام واشعار أو كه از آن جمله اين مصراع
است :
أاترك ملك الري والري منيتي . . .
خود معروف ومشهور وبي نياز از شرح وبيان است .
فهرست منتجب الدين — صفحة 308
مساهمون: منتجب الدين بن بابويه
ص٣٠٨