« حلّه » از دنيا رفت و همانجا به خاك سپرده شد ، كتابهاى : « المعارج ، المختصر النافع ، المعتبر و شرايع » ، از تأليفات اوست . محقق حلّى ، براى علّامه همچون پدرى مهربان و دلسوز بود و در تكوين پايههاى علمى علّامه نقش بسزايى داشت .
پدر علّامه و همچنين برادرش رضى الدّين على بن يوسف ، نيز از فقها و رؤساى شيعه در عصر خود بودند . علّامهء حلّى در تمام علوم و فنون اسلامى ، تحصيل پرداخت و مدارج آن را به پايان رساند . ادبيّات و منطق و رياضيات را از « على بن عمر » صاحب كتاب « الشمسية فى المنطق » آموخت و علم كلام و فلسفه را از محضر فيلسوف معروف شيعه ، خواجه نصير الدّين طوسى ، فرا گرفت و . . .
رشد و ترقّى علّامه به قدرى سريع و وسيع بود كه آثار نبوغ و برازندگى در همهء ابعاد زندگى او ديده مىشد و در دوران جوانى به مقام اجتهاد نايل آمد ، او خود در مقدّمهء كتاب « منتهى الاصول » مىفرمايد : « از دروس كلامى و فلسفى ، فارغ التحصيل شدم و قبل از آنكه 26 سال از عمرم بگذرد ، به تحرير علم فقه پرداختم » .
از جملهء اساتيد علّامه ، پسر عموى مادرش ، شيخ نجيب الدّين و همچنين دو نفر از علماى سيّد و والامقام : جمال الدّين احمد و رضى الدّين على بن طاووس بودند . و شاگردان برجستهاى نيز از محضر درس او برخاستند و بعد از خود ، تأليفات متقن و بىشمار او نيز ذخيره و مخزنى از علم و دانش بود و نقش بسزايى در رشد فرهنگى و علمى داشت و از اين رهگذر نيز دانشمندان بسيارى در طول تاريخ پرورش يافتند . « 1 »
2 - گفتار علماى بزرگ در شأن علّامهء حلّى
اوج علم و قداست علّامهء حلّى در سطحى است كه همهء علماى بزرگ تشيّع او را ستودهاند و حتّى بعضى از علماى اهل تسنّن نيز در وصف او سخن گفتهاند ، در اينجا به
هامش
( 1 ) - على العليارى التبريزى ، بهجة الامال فى شرح زبدة المقال ، ( ط جديد ) ، ج 3 ، ص 224 - 225 . شيخ عباس قمى ، فوائد الرضويه ، ص 126 .