پرورش علماى برجسته و دانشمندان نامدار و بزرگ بود ، اين شهر در سرزمين بابل ( بين نجف اشرف و كربلا ) قرار گرفته است كه توسط « امير سيف الدّوله » از دودمان بنى اسد و از امراى ديلمى ، احداث گرديد ، از اينرو گاهى از آن به عنوان « الحلّة السّيفيّه » ياد مىكنند . « 1 »
در روايات آمده : « اصبغ بن نباته » مىگويد : در جريان جنگ صفّين همراه امير مؤمنان على ( عليه السّلام ) بودم در بيابان روى تلّى ايستاد سپس به سرزمين خرم و خوش منظرى بين بابل و آن تلّ اشاره كرد و فرمود : « مدينة اىّ مدينة ؛ شهرى براستى چه شهرى ؟ ! به به ! » .
عرض كردم : اى مولاى من ، گويى شهرى را مىنگرى و از آن ياد مىكنى ؟ آيا در اينجا شهرى بوده و ويران شده است ؟ فرمود :
« لا و لكن ستكون مدينة يقال لها الحلّة السّيفيّة يمدّنها رجل من بنى اسد . يظهر بها قوم اخيار لو اقسم احدهم على اللّه لابرء قسمه » .
« نه در گذشته شهر نبوده بلكه در آيندهء نزديك شهر خواهد شد كه به آن « حلّهء سيفيّه » مىگويند كه مردى از بنى اسد ، آن را احداث مىكند و در اين شهر مردان نيكى برمىخيزند آنچنان در سطح عالى معنويت قرار دارند كه اگر يكى از آنها خدا را ( براى رواى حاجتى ) سوگند دهد ، قطعا خداوند حاجت او را روا مىنمايد و دعايش را به استجابت مىرساند » « 2 » .
آرى ، علّامهء حلّى در چنين سرزمين فضلپرورى متولّد شد و در پرتو نظارت دقيق پدر فقيه و ارجمندش « سديد الدّين يوسف » رشد و نموّ كرد ، علوم مقدماتى ، فقه ، اصول و دانشهاى اسلامى را در محضر پدرش و در كلاس درس دايى خود « محقّق حلّى » ( نجم الدّين ابو القاسم جعفر بن حسن بن يحيى حلّى ، معروف به محقق حلّى يا محقّق اوّل ) فرا گرفت ، محقّق حلّى از فقهاى بزرگ قرن هفتم بود كه به سال 676 قمرى در
هامش
( 1 ) - اين شهر ، غير از حلّهاى است كه نزديك حويزه واقع شده و نيز غير از حلّهاى است كه بين بصره و اهواز قرار گرفته .
( 2 ) - على العليارى التّبريزى ، بهجة الآمال ، ج 3 ، ص 225 .