دستهاى از سنّيان سازشناپذير و شيعيان و هواداران آنها كه معمولا به رشد و توسعهء علوم بيگانه نظر خوش و مساعد داشتند ، حاميان خود را از ميان گروهى از ديوانيان و مردم كوى و بازار مىيافتند و دستهء ديگر از ميان تجّار ثروتمند و صرّافان و طايفه ديگرى از ديوانيان در جستجوى حاميانى بودند . همين عوامل بغداد را در چشم ما پايتختى مجسّم مىسازد بىنهايت زنده و فعّال كه در آن مردم از جهات سياسى ، اقتصادى ، مذهبى و اجتماعى سخت به هم پيوسته بودند و در آن ، بخصوص در عصرى كه مورد توجه ماست ، ديگر ممكن نيست بتوان بدون در نظر گرفتن جوامع شهرى كه حاكمان را در ميان گرفته بودند و حتى در خودسرانهترين تصميمات آنان دخالت داشتند يا بدون توجّه به واكنشهاى غيرقابل پيشبينى اطرافيان بسيار نزديك آنها ، رفتار حاكمان را مورد مطالعه قرار داد .
بغداد ( چند مقاله در تاريخ و جغرافياى تاريخى) (فارسى) — صفحة 127
مساهمون: اسماعيل دولتشاهى
ص١٢٧