او رفت و مراتب وفادارى مردم حله را به عرض رساند . « 1 »
مادر علامه از خاندان بنى سعيد بود . « 2 » برادرش رضى الدين ، « 3 » صاحب كتاب العدد القويه « 4 » سيزده سال بزرگتر از علّامه بود و بر حسب روايات پيش از او درگذشت . « 5 » علّامه خواهرى نيز داشت كه همسر مجد الدين الفوارس بود . « 6 » اين زوج صاحب پنج فرزند بودند . « 7 » دو تن از آنان ، عميد الدين عبد الله الاعرجى الحسينى ( 681 - 754 ) و ضياء الدين ( 683 - بعد از 740 ) از شاگردان علّامه بودند و شرحهايى بر كتابهاى او نوشتند . « 8 »
2 - استادان علامه
علّامه ابتدا در زادگاهش ، حله ، تحت سرپرستى پدرش « 9 » و نجم الدين جعفر بن محمد ابن سعيد حلّى معروف به محقق اول ( ف 676 ) « 10 » دائى خود « 11 » مشغول تحصيل بود .
باتوجه به اجازههايى كه بعدا براى شاگردانش صادر كرد ، احتمالا پايههاى علمى خود را در اين زمان استوار ساخت . او در حديث ، كتابهاى مهم شيعه مانند كافى كلينى و تأليفات
هامش
( 1 ) - حسن بن يوسف بن مطهر حلى ، كشف اليقين فى فضائل امير المؤمنين ( نجف : دار الكتب التجارية 1371 ) ، 28 . در اين مورد نيز ر . ك : عبد الله بن فضل الله وصّاف ، كتاب مستطاب وصّاف ، ( تهران 1338 ) ، 36 ؛ عبد المحمد آيتى ، تحرير تاريخ وصّاف ( تهران 1346 ) ، 19 ؛ اشتروتمان ، 42 به بعد . كمال الدين عبد الرزاق بن احمد بن فوطى ( الحوادث الجامعة و التجارب النافعة فى المئة السّابعة ، به اهتمام مصطفى جواد ، بغداد : مكتبة العربيه ، 1351 ، 330 ) از يوسف بن مطهر نام نبرده است .
( 2 ) - حسن بن يوسف بن مطهر حلّى ، نهج الحق و كشف الصدق ( به اهتمام فرج الله حسينى و رضا صدر ، بيروت 1982 ) ، مقدمه ، 8 .
( 3 ) - در مورد او ر . ك : يوسف بن احمد بحرانى ، لؤلؤة البحرين ( به اهتمام محمد صادق بحر العلوم ، نجف :
النعمان 1386 ) ، 266 ؛ خوانسارى ، 4 : 5 - 344 ( ش 408 ) .
( 4 ) - ر . ك : محمد محسن آقا بزرگ تهرانى ، الذريعه الى تصانيف الشيعه ( تهران ، 1355 - 1405 ق ) ، 15 :
232 ( ش 1514 ) .
( 5 ) - بحرانى ، 266 ش 1 ؛ در 28 محرم 703 رضى الدين اجازهاى براى زين الدين استرآبادى صادر كرد .
( ر . ك : آقا بزرگ ، الذريعه ، 1 : 223 ( ش . 117 ) ؛ همو ، طبقات أعلام الشيعه ( بيروت : دار الكتاب العربى ، 5 - 1971 ) ، 5 : 139 ؛ بنابراين سال درگذشت او بين ابتداى سال 703 و ابتداى سال 726 مىباشد .
( 6 ) - در مورد او ر . ك : بحرانى ، 199 - 210 ( ش 76 ) .
( 7 ) - بحرانى ، 199 ش 16 .
( 8 ) - بعدا مىبينيم .
( 9 ) - علامه حلى ، « اجازه كبيره » 62 .
( 10 ) - همان ، 3 - 62 ، در مورد او ر . ك : افندى ، 1 : 103 به بعد .
( 11 ) ، افندى ، 1 : 359 ؛ نيز خوانسارى ، 2 : 277 .