و فقيه شافعى ، نجم الدين عمر كاتبى قزوينى ( ف 675 ) « 1 » بودند . خواجه در سال 657 ، در دوران حكومت ايلخان هلاكو ، رصدخانه مراغه را بنا كرد . « 2 » اين رصدخانه نه تنها براى هدفهاى فنى ساخته شده بود ، « 3 » بلكه مدرسهاى بود كه دانشمندان بسيارى « 4 » مانند ابن عبرى از انطاكيه و توماجى از چين « 5 » و دانشپژوهان بىشمار ديگرى در آنجا گرد آمده بودند « 6 » اين رصدخانه كتابخانهاى داشت كه گفتهاند داراى 000 / 400 جلد كتاب بوده و خواجه نصير الدين از كشورهاى مختلف اسلامى آنها را گردآورى كرده بود . « 7 »
هامش
حيدريه ، 1376 ) ، 3 : 8 - 216 ؛ بحرانى ، 7 - 254 ( ش 86 ) ؛ صلاح الدين خليل بن ايبك صفدى ، الوافى بالوفيات ( به اهتمام ه . ريتروس . ددرينگ و ديگران ، كتابخانه اسلامى ، ج 6 ، استانبول ، - 1931 ) ، 1 : 179 به بعد ؛ ابو عبد الله محمد بن شاكر كتبى ، فوات الوفيات ( به اهتمام محمد محيى الدين عبد الحميد قاهره 3 - 1351 ) ، 2 : 307 به بعد ( ش 369 ) ؛ حمد الله مستوفى قزوينى ، تاريخ گزيده ( به اهتمام عبد الحسين نوايى ، تهران مؤسسهء انتشارات امير كبير 1362 ) ، 6 - 705 ؛ خوانسارى 6 : 300 - 319 ؛ امين العاملى 46 : 4 به بعد ( ش 2444 ) ؛ نيز اشتروتمان 16 - 87 ؛ قطب الدين يونينى ، ذيل مرآت الزمان ( حيدرآباد ، دائرة المعارف العثمانيه ، 80 - 1374 ، 3 : 79 - 80 ؛ آقا بزرگ ، طبقات ، 4 : 70 - 168 ؛ اسماعيل بن عمر بن كثير ، البداية و النهاية ( قاهره : سعادة ، 8 - 1351 ) ، 13 : 8 - 267 .
( 1 ) - علامه حلّى ، « اجازه كبيره » ، 66 ؛ در مورد او ر . ك : كتبى ، 2 : 134 ؛ م . محقق ، « كاتبى » دايرة المعارف اسلام ، 4 : 762 .
( 2 ) - امين العاملى ، 46 : 10 .
( 3 ) - در مورد اهميت اين رصدخانه ر . ك : ا . س . كندى « علوم دقيقه در ايران در عهد سلجوقى و مغول » ، در تاريخ ايران كمبريج ( ويراستهء ج . ا . بويل ، كمبريج ، چاپ دانشگاه كمبريج 1968 ) ، 5 : 668 به بعد .
( 4 ) - ابو الفرج عبرى ، مختصر تاريخ الدول ( به اهتمام ا . صالحانى ، بيروت ، 1890 ) ، 500 ؛ ابن كثير ، 13 :
268 .
( 5 ) - عبد الله نعيمه ، فلاسفة الشيعه ( بيروت : الحياة ، 1962 ) ، 484 ؛ نيز ر . ك : ج . ا . بويل ، « معرفى مشروح زيج ايلخانى نصير الدين طوسى » ، مجله تحقيقات سامى 8 ( 1963 ) .J . A . Boyle , " The Longer Introduction to the'Zij - i - Ilkhani'of Nasir ad - Din Tusi " , " Journal of Semetic Studies 8 ( 1963 ) : 253 ;امين العاملى ، 46 : 11 ؛ ه . ى ؛ زه مان « آلات رصدخانه مراغه » ، 119 .H . J . Seemann , " Die Instrumente der Sternwarte zu Maragha nach den Mitteilungen von al - ' Urdi , " Sitzungsbericht der phisikalisch - medizinischen Sozeita ? t zu Erlangen 60 ( 1928 ) : 119 .( 6 ) - ر . ك : ابن كثير ، 13 : 268 ؛ كمال الدين فوطى ، تلخيص مجمع الاداب فى معجم الالقاب ( به اهتمام مصطفى جواد ، بغداد ، 1962 ) ، 4 / 1 ، مقدمه ، 17 ؛ امين العاملى ، 46 : 11 ؛ مصطفى جواد ، « اهتمام نصير الدين الطوسى باحياء الثقافة الاسلاميه ايام المغول » . در يادنامه خواجه نصير الدين طوسى ( انتشارات دانشگاه تهران ، ش 416 ، تهران : چاپ دانشگاه تهران 1336 ش ) ، 8 - 97 ؛ صايلى ، « خواجه نصير الدين طوسى و رصدخانهء مراغه » همان ، 7 - 66 ؛ آقا بزرگ ، طبقات ، 4 : 170 .
( 7 ) - صفدى ، 1 : 179 ؛ نيز بويل ، 247 ؛ ابن فوطى ، مجمع ، 4 / 2 ، مقدمه ، 17 ؛ امين العاملى ، 46 : 11 ؛