پيشين و اخبار اممى كه آيت و معجز خواستند و بر اثر كفر ، هلاك شدند ، نيامده است ؟
آيا چه چيز آنها را ايمنى بخشيده است كه آيت مىطلبند ؟ آيا نميترسند كه به سرنوشت آنها گرفتار شوند ؟
وَ لَوْ أَنَّا أَهْلَكْناهُمْ بِعَذابٍ مِنْ قَبْلِهِ لَقالُوا رَبَّنا لَوْ لا أَرْسَلْتَ إِلَيْنا رَسُولًا
:
اگر كفار قريش را پيش از بعثت محمد ( ص ) و نزول قرآن هلاك ميكرديم ، روز قيامت مىگفتند : خدايا چرا پيامبرى بسوى ما نفرستادى كه ما را بطاعت تو دعوت و بدين تو ارشاد كند .
فَنَتَّبِعَ آياتِكَ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَذِلَّ وَ نَخْزى
: و ما بدستورات تو عمل مىكرديم ، پيش از آنكه به عذاب خوار گرديم و در جهنم گرفتار شويم . يا اينكه گرفتار قتل و اسيرى دنيا و عذاب آخرت شويم . ولى ما عذر آنها را قطع كرديم و با فرستادن پيامبر خود دستاويزى براى آنها باقى نگذاشتيم .
اكنون به پيامبر خود دستور ميدهد :
قُلْ كُلٌّ مُتَرَبِّصٌ
: بگو ما و شما منتظريم . ما منتظريم كه وعدهء خدا دربارهء شما فرا رسد و شما منتظريد كه ما گرفتار شكست و حادثههاى ديگر شويم .
فتربصوا : انتظار بكشيد . اين جمله براى تهديد است .
فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحابُ الصِّراطِ السَّوِيِّ وَ مَنِ اهْتَدى
: بعداً خواهيد دانست كه پيروان راه راست و آئين راستين و هدايت يافتگان به راه حق مائيم يا شما ؟
دلالت :
آيهء
« وَ لَوْ أَنَّا أَهْلَكْناهُمْ . . . »
دلالت بر وجوب لطف دارد . زيرا خداوند بيان مىكند كه پيامبر را بخاطر وجوب لطف بسوى ايشان فرستاده است و اگر نميفرستاد ، آنها حق داشتند اعتراض كنند . لكن با بعثت پيامبر ديگر حق اعتراض براى آنها نمانده و بهانهاى ندارند . توفيق با خداست .