اما بقولى طبيعى هر انسانى است كه از ديدن منظرهء هولناك بترسد و موسى هم ترسيد . برخى گفتهاند : ترس موسى از اين بود كه مردم پيش از ديدن اعجاز وى متفرق شوند و او نتواند شبهه را از قلب ايشان بزدايد . برخى گفتهاند : موسى نميدانست كه آيا عصايش وقتى اژدها شد مىتواند بر آنچه ساحران آورده بودند غلبه كند يا نه ؟ از اين جهت مىترسيد . زيرا اگر عصايش اژدها مىشد و مارهاى ساحران را نمىبلعيد ، ساحران مدعى مىشدند كه با موسى برابر هستند . مخصوصاً كه زور و زر و هوى و هوس نيز طرفدار آنها بود . اما وقتى عصايش اژدها شد و نيرنگ ساحران باطل گرديد ، اين ترس بر طرف شد . قُلْنا لا تَخَفْ إِنَّكَ أَنْتَ الْأَعْلى : بموسى گفتيم : نترس . تو بواسطهء پيروزى و غلبه ، برتر خواهى بود . وَ أَلْقِ ما فِي يَمِينِكَ تَلْقَفْ ما صَنَعُوا : عصا را بيفكن تا ريسمانها و عصاهاى آنها را ببلعد . زيرا اينها اجسامى بيش نيستند و صانع آنها بر آنها غالب است . گويند : هنگامى كه عصا را افكند ، اژدهايى شد و اطراف صفوف گردش كرد تا همگان او را ديدند . آن گاه به طرف ريسمانها و عصاها رفت و همه را بلعيد . موسى آن را گرفت و به شكل عصا در آمد . إِنَّما صَنَعُوا كَيْدُ ساحِرٍ : كارى كه آنها كردهاند ، مكر و نيرنگ ساحران است و واقعيتى ندارد . وَ لا يُفْلِحُ السَّاحِرُ : از آنجا كه سحر حقيقتى ندارد ، كار ساحر موجب پيروزى و رستگارى او نخواهد شد . حَيْثُ أَتى : ساحر در هر جا باشد و هر جا سحر كند ، سرانجامش شكست است . فَأُلْقِيَ السَّحَرَةُ سُجَّداً : پس از اين واقعهء حيرت انگيز ، ساحران اولين كسانى بودند كه در برابر موسى تسليم شدند و به سجده افتادند . قالُوا آمَنَّا بِرَبِّ هارُونَ وَ مُوسى : گفتند : بخداى هارون و موسى ايمان آورديم . البته خدا ، خداى همگان است نه تنها هارون و موسى . اما علت اينكه
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١٦ — صفحة 47
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٤٧