وضع آنها نشان مىدهد كه : تا عذاب دردناك ما را نبينند ، ايمان نمىآورند .
مثل اينكه به كسى گفته شود : چرا بدون كتك خوردن ، قول مرا نمىپذيرى ؟ ! وانگهى مشركين هم طلب عذاب كرده ، گفتند : اگر اينها كه تو مىگويى حق است ، بر ما سنگ ببار يا عذابى دردناك بر ما بفرست . ( انفال 32 ) .
قرائت « قبل » بكسر قاف نيز به معناى فوق است . ممكن است جمع « قبيل » يعنى جماعت باشد . در اين صورت ، يعنى : يا اينكه ميخواهند انواع عذابها از هر طرف بر آنها نازل شود .
اكنون بيان مىكند كه براى مردم دليل آشكار آورده و راهى براى شك و ترديد باقى نگذارده است :
وَ ما نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ
: ما پيامبران را به سوى مردم نفرستاديم ، جز براى اينكه مردم مطيع را به بهشت بشارت دهند و مردم عاصى را از دوزخ بترسانند .
وَ يُجادِلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِالْباطِلِ لِيُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ
: كافران براى دفاع از كيش باطل خود به بحث و مناظره مىپردازند ، تا حق را از جاى خود خارج سازند .
ابن عباس گويد : مقصود كسانى است كه زبان به استهزاء مىگشودند و راههاى مكه را براى مبارزهء با اسلام ميان خود تقسيم ميكردند .
بحث و مناظرهء آنها در راه اثبات باطل اين بود كه : پيامبر را وادار ميكردند كه طبق هوى و هوس ايشان ، آيات و معجزاتى بياورد : تا اگر نياورد ، از او اخذ سند كرده ، قرآنش را باطل معرفى كنند .
گفته مىشود : « ادحضت حجته » يعنى دليل او را باطل كردم .
وَ اتَّخَذُوا آياتِي وَ ما أُنْذِرُوا هُزُواً
: آنان قرآن و قيامت و آتش جهنم را وسيلهء استهزا قرار دادند .