حكمت ، بر خداوند واجب و لازم مىشود .
ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوْا
: ابن عباس گويد : يعنى كسانى كه از شرك پرهيز كردهاند ، نجات مىدهيم .
وَ نَذَرُ الظَّالِمِينَ فِيها جِثِيًّا
: و مشركين و كفار را در حالى كه بر زانو نشستهاند ، در آنجا باقى مىگذاريم . برخى گفتهاند : يعنى آنها را دسته دسته در جهنم باقى مىگذاريم . برخى گفتهاند : مقصود از ظالمين ، هر ستمكار و هر گنهكارى است .
وَ إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُنا بَيِّناتٍ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا أَيُّ الْفَرِيقَيْنِ خَيْرٌ مَقاماً وَ أَحْسَنُ نَدِيًّا
: هنگامى كه آيات قرآنى ما كه حجتهاى ظاهر و آشكار هستند ، بر مردم كافر خوانده مىشود ، منكران توحيد و تكذيب كنندگان انبيا ، از روى انكار ، بمردم مؤمن مىگويند : آيا جايگاه و مسكن و موقعيت ما بهتر است يا شما ؟ ! بدينترتيب ، به ثروت و مكنت دنيا فخر مىكنند و در بارهء سرانجام كار نمى - انديشند و مردم مستمند را به اشتباه مىافكنند و اينطور وانمود مىكنند كه : هر كس در اين دنيا ثروتى داشته باشد ، در آخرت نيز در رفاه و آسايش است .
اكنون خداوند آنها را متنبه مىسازد كه اين عقيده باطل و بى اساس است .
مىفرمايد :
وَ كَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْنٍ هُمْ أَحْسَنُ أَثاثاً وَ رِءْياً
: ابن عباس گويد :
اثاث ، متاع و زينت دنيا و رئى ، منظره و هيأت است . يعنى : خداوند ، پيش از ايشان مردمى را كه ثروتمندتر و خوش منظرتر از ايشان بودند ، تباه و صورت ايشان را زشت گردانيد و مال و جمال ، آنها را سودى نبخشيد . اينان نيز از مال و جمال خود سودى نمىبرند . برخى گويند : منظور ، نضر بن حارث و اطرافيان اوست . اينان موها را آرايش مىدادند و لباسهاى گرانقيمت به تن مىكردند و به ديگران فخر مىفروختند . سپس به پيامبر خود مىفرمايد :
قُلْ مَنْ كانَ فِي الضَّلالَةِ فَلْيَمْدُدْ لَهُ الرَّحْمنُ مَدًّا
: اى محمد ، بگو : هر كس