ممكن است منصوب باشد به فعلى كه بوسيلهء فعل بعد تفسير شده است .
وَ أَنَّ لِلْكافِرِينَ . . .
: ممكن است مرفوع و عطف بر « ذلكم » باشد .
شان نزول :
ابن عباس گويد : در روز بدر ، هنگامى كه مردم صف كشيدند ، ابو جهل گفت :
خدايا هر كدام از ما را كه به يارى تو سزاوارتريم ، يارى كن . مسلمانان استغاثه كردند و خداوند فرشتگان را فرستاد و فرمود :
« إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ . . . »
برخى گويند : هنگامى كه پيامبر به كثرت جمعيت دشمن نگريست ، رو به قبله ايستاد و گفت : خدايا بوعدهاى كه به من دادهاى ، وفا كن . اگر ياران من شكست بخورند و كشته شوند ، در روى زمين كسى ترا عبادت نخواهد كرد . وى چنان در حال دعا دستها را بلند كرده بود كه عبا از دوشش افتاد . در اين وقت خداوند ، اين آيات را نازل كرد .
روايتى به همين مضمون از امام باقر ( ع ) نيز روايت شده است . مىفرمايد : همين كه شب فرا رسيد ، خداوند بر اصحاب كه در جايى فرود آمده بودند كه از زيادى رمل ، پاها قرار نمىگرفتند ، پردهء خواب افكند و بارانى فرستاد تا رملها چسبيدند و پاهاى ايشان بر زمين قرار گرفت . لكن اين باران براى قريش شديد بود و آنها را به زحمت افكند و مرعوب شدند . چنان كه مىفرمايد :
« سَأُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ »
مقصود :
اكنون خداوند متعال در بارهء پيروزى كه به مسلمين بخشيد ، مىفرمايد :
إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ
: بخاطر بياوريد هنگامى را كه در روز بدر از شر دشمنان به خداوند پناه برديد و از او درخواست كرديد كه شما را يارى كند ، زيرا تعداد شما كم و تعداد آنها بسيار بود . آن روز چارهاى نداشتيد ، جز اينكه بدرگاه خداوند استغاثه كنيد و از او بخواهيد كه شما را كمك و از شر دشمن خلاص كند . استغاثه به معناى طلب كمك و نجات است . برخى گفتهاند : به معناى طلب يارى و پيروزى است .
فَاسْتَجابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُرْدِفِينَ
: خداوند دعاى شما را مستجاب و به شما اعلام كرد كه : من شما را بهزار فرشته كه هزار فرشته ديگر بدنبال