دارد ، يارى خواهم كرد ، اين معنى از جبائى است . ابن عباس و قتاده و سدى گويند : يعنى اين فرشتگان پشت سر يكديگر قرار گرفتهاند . ابو حاتم گويد : يعنى هزار فرشته بدنبال صف مسلمين قرار گرفتند .
وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرى وَ لِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ
: خداوند شما را بوسيلهء فرشتگان يارى كرد تا به شما بشارت پيروزى بدهد و دلهاى شما آرام شود و دچار وسوسه نشويد و الا لازم نبود كه هزاران فرشته در برابر دشمنان شما صف آرايى كنند . بلكه يك فرشته براى نابود كردن آنها كافى بود . چنان كه جبرئيل به تنهايى قوم لوط را هلاك كرد .
اختلاف است كه آيا فرشتگان در روز بدر ، جنگ كردند يا اينكه فقط سياهى لشكر مسلمين شدند و آنها را تشجيع كردند و به آنها مژدهء پيروزى دادند . مجاهد مىگويد : هزار فرشته براى جنگ آمدند . اما آنچه در سورهء آل عمران ( آيهء 126 ) در بارهء سه هزار و پنج هزار فرشته گفته شده است ، آنها مامور بودند كه مسلمين را مژده دهند . ابن مسعود گويد : از ابو جهل پرسيدند : از كجا بما حمله مىشود ؟ ما كسى را نمىبينيم ! گفت : فرشتگان بما حمله مىكنند . ما بوسيلهء فرشتگان مغلوب شديم نه بوسيلهء شما ! ابن عباس گويد : فرشتگان در روز بدر ، جنگ كردند .
وَ مَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ
: پيروزى شما بدست فرشتگان نبود ، بلكه بدست خداوند متعال بود ، زيرا فرشتگان بندگان مطيع خداوند هستند و تنها كسى را يارى مىكنند كه خدا بخواهد . ممكن است منظور اين باشد كه : پيروزى به كثرت جمعيت نيست ، بلكه بدست خداست .
إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
: خداوند بكارها قادر است و بدون حكمت و مصلحت كارى را انجام نمىدهد .
إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعاسَ أَمَنَةً مِنْهُ
: تفسير اين آيه را ذيل آيهء
« ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدِ الْغَمِّ أَمَنَةً نُعاساً »
( آل عمران 154 ) آوردهايم . نعاس ، ابتداى خواب است . يعنى :
به منظور ايمنى از دشمن ، بر شما خوابى سبك افكنديم . بديهى است كه انسان در حال ترس خوابش نمىبرد ، خداوند آنها را ايمنى بخشيد و ترس از دل ايشان رخت بر بست