وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ
: اينان به خدا توكل مىكنند و امور زندگى خود را به او واگذار مىكنند . برخى گويند : يعنى به خدا اميدوارند كه پاداش آنها را مىدهد .
الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ
: تفسير اين آيه در سوره بقره ذيل آيه ( 3 ) گذشت اينكه تنها در باره نماز و زكات سخن مىگويد ، بخاطر اهميت آنهاست و بخاطر اينكه مردم از آنها مواظبت بيشترى كنند .
أُولئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا
: كسانى كه داراى چنين صفاتى باشند ، در حقيقت شايسته هستند كه مؤمن ناميده شوند .
لَهُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ
: عطا گويد : يعنى اينها در بهشت ، داراى مقامات و درجات عاليهاى هستند و خداوند آنها را از مغفرت خويش و رزقى بزرگ و هميشگى ، برخوردار مىگرداند .
كسانى كه معتقدند ايمان زياد و كم مىشود و كارهايى كه بوسيله اعضاى بدن انجام مىشود ، جزو ايمان است ، به همين آيات ، استدلال كردهاند .
اينان گويند : از اين آيات استفاده مىشود كه تنها كسانى مؤمن هستند كه داراى صفات مذكور باشند . پس اگر كسى با ياد خدا دلش ترسان نشود و با شنيدن آيات خدا بر ايمانش افزوده نشود و از توكل و نماز و انفاق بىبهره باشد ، ايمان ندارد .
پاسخ اين است كه اين صفات ، مربوط به مؤمنين . برجسته و برگزيده مىباشد ، نه همهء مؤمنين . گويا مىخواهد بگويد : مؤمنين برگزيده و ممتاز كسانى هستند كه داراى چنين اوصافى باشند . بدينترتيب مانعى نيست كه افراد مؤمن از لحاظ ايمان مساوى و از لحاظ طاعات با هم متفاوت باشند . بدليل اينكه ترس قلبى واجب نيست ، بلكه مستحبّ است . نماز و انفاق هم كه در ايه آمده است ، اعم از واجب و مستحبّ است .
پس معلوم است كه آيات نظر به مؤمنين ممتاز و برگزيده دارد ، نه همهء مؤمنين و از آيات استفاده مىشود كه هر كس پايينتر از آنها باشد داراى ايمان نيست .
ابن عباس گويد : از اين آيه بر مىآيد كه شخص كافر از خداوند ترسى ندارد و از چنين صفاتى محروم است
.