بيان آيه 59 تا 64
قرائت
من إله غيره : ابو جعفر و كسايى « غير » را مجرور و ديگران مرفوع خواندهاند . قرائت اول بنا بر اين است كه صفت و تابع لفظ « إله » و قرائت دوم بنا بر اين است كه صفت و تابع محل آن يا بدل باشد .
ابلغكم : ابو عمرو به سكون باء و بدون تشديد خوانده است و ديگران بفتح باء و تشديد لام . در قرآن كريم باب افعال و تفعيل اين فعل هر دو به كار رفته است . مثل :
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ . . . »
( مائده 67 ) و
« فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ »
( اعراف 79 ) .
لغت
ملا : جمعيت مردان . مثل قوم و نفر و رهط . آنها را به اين جهت « ملا » گويند ، كه مجلس را پر مىكنند .
ابلاغ : رسانيدن مطلبى به كسى . بلاغت يعنى رسانيدن مطلب به نحوى بهتر و رساتر .
رسالت : چيزى كه بوسيلهء فرستاده ، بمردم گفته شود .
نصيحت ، گفتارى كه از روى اخلاص در نيت باشد .
فلك : كشتيها . اين كلمه هم بمفرد گفته مىشود ، هم بجمع . اصل اين كلمه به معناى مدور بودن است . فلكه و فلك هم بخاطر گردى و مدوّر بودن گفته مىشود .
اعراب
يا قَوْمِ
: در اصل « يا قومى » بوده كه مرخم شده است .
لكنى : در اصل « لكننى » بوده كه بواسطه تعدد نونات ، يكى از آنها حذف شده است .