هستند ، نفهمند ، چه خوب است ! ما مردمى را مىشناسيم كه كوشش ميكردند كارهاى خير را در نهان انجام دهند . مسلمانان سعى مىكردند با همهمهاى آهسته خداى بى نياز را نيايش كنند . در يكى از جنگها مسلمانان كه بر شرف يك وادى رسيده بودند ، صداى خود را به تكبير و تهليل بلند كردند . پيامبر گرامى فرمود : مگر با آدم كر يا غايب سخن مىگوييد ! شما خدايى ميخوانيد كه شنوا و نزديك و با شماست . آهسته او را بخوانيد . برخى گويند : تضرع يعنى بلند كردن صدا و خفيه يعنى آهسته . منظور اين است كه خداوند را بلند يا آهسته بخوانيد . اين معنى از ابو مسلم و على بن ابراهيم در تفسير خود نقل كرده است .
إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ
: خداوند كسانى را كه در دعا از حد تجاوز كنند ، دوست نمىدارد . يعنى مقام و منزلت انبيا را بخواهند . چنان كه ابو مجلز گويد : ابن جريج گويد : يعنى در دعا فرياد بزنند . برخى گويند : يعنى خداوند كسانى را كه در عبادات و دعاها از حد معمول تجاوز كنند ، دوست نمىدارد .
وَ لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاحِها
: مقصود اين است كه مؤمنين را نبايد كشت و نبايد گمراه كرده و از ارتكاب معصيت بايد خوددارى كرد ، زيرا خداوند ، زمين را بوسيلهء قوانين دينى اصلاح كرده است . اين معنى از سدّى و حسن و كلبى و ضحاك است . برخى گويند : يعنى پس از آنكه خداوند به اصلاح زمين امر كرده است ، شما فساد نينگيزيد . حسن گويد : اصلاح زمين ، پيروى از امر خداوند است . نيز از وى روايت شده است كه : بعد از آنكه زمين با بقاى مؤمن اصلاح شده است با قتل مؤمن بفساد نكشيد . برخى گويند : يعنى بعد از اصلاح زمين بعدل ، آن را با ظلم فاسد نكنيد . عطيه گويد : يعنى در روى زمين معصيت نكنيد كه خداوند باران و بركت را از شما منع مىكند . بنا بر اين مقصود از اصلاح زمين ، بارندگى و فراوانى نعمتهاست .
ميسر از امام باقر ( ع ) روايت كرده است كه در اينباره فرمود : زمين فاسد بود و خداوند به پيامبرش اصلاح كرد .
وَ ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً
: و خدا را از ترس كيفر و به اميد پاداش ، يا از ترس