بيان آيه 44 - 45
قرائت
نعم : كسايى اين كلمه را بكسر عين خوانده است و ديگران بفتح ، اخفش گويد :
به كسر ، لغت كنانه و هذيل است و بفتح لغت ديگران است .
ان لعنة اللَّه : اهل مدينه و بصره « ان » را به تخفيف و « لعنة » را برفع خواندهاند ديگران « أن » را مشدد و « لعنة » را به نصب خواندهاند . تخفيف آن بنا بر اضمار ضمير شأن است .
اعراب و لغت
نعم : سيبويه گويد : اين كلمه براى وعده و تصديق است . هر گاه در جواب « أ تعطينى » واقع شود ، وعده است و هر گاه در جواب « هل تصلى » واقع شود ، تصديق است . فرق آن با « بلى » اين است كه « نعم » در جواب مثبت و « بلى » در جواب منفى گفته مىشود . مثل
« أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى »
( اعراف 172 )
الَّذِينَ يَصُدُّونَ
: در محل جر و صفت « الظالمين » است .
عوجا : ممكن است مفعول به و ممكن است مفعول مطلق نوعى باشد . اين كلمه بفتح عين نادرستى خلقت و بكسر عين انحراف از راه و دين است .
مقصود
در اين آيه در بارهء گفتگوهايى كه ميان اهل بهشت و اهل دوزخ ردّ و بدل مىشود ، مىفرمايد :
وَ نادى أَصْحابُ الْجَنَّةِ أَصْحابَ النَّارِ أَنْ قَدْ وَجَدْنا ما وَعَدَنا رَبُّنا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُمْ ما وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا
: اهل بهشت ، دوزخيان را ندا مىكنند كه ما وعدههايى كه در كتابهاى آسمانى و بوسيلهء پيامبران داده شده بود ، حق يافتيم . شما چطور ؟ آيا