زيد ) صحيح است . در مورد مردم مؤمن در آيهء بعد ، وعده و نويدى داده است نسبت به بهشت جاودانى كه منتهاى آرمانها و آرزوهاست . پس آرزوى ايشان نسبت به پاداش اخروى بى مورد نيست .
مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ
: هر كس كارى زشت كند ، كيفر آن را خواهد ديد .
منظور از بد كاران چه كسانى هستند ؟
1 - مقصود از كار زشت ، هر گونه گناهى است : خواه صغيره باشد ، خواه كبيره .
پس هر كس كه مرتكب گناهى كوچك يا بزرگ شود ، كيفر آن را در دنيا يا در آخرت ، خواهد ديد . اين بيان ، از عايشه و قتاده و مجاهد است . از ابو هريره روايت شده است كه : چون اين آيه نازل شد ، گريستم و محزون شديم و خدمت پيامبر گرامى اسلام عرض كرديم : اين آيه ، هيچ چيز را باقى نگذاشت . فرمود : بخدايى كه جانم در قبضهء قدرت اوست ، حقيقت همين است كه اين آيه بيان مىدارد ، ولى به شما نويدى اميد - وار كننده مىدهم : هر مصيبتى كه به شما برسد ، باعث تخفيف گناهان شما مىشود ، حتى آن خارى كه در پاى شما بخلد . همين روايت را واحدى در تفسير نيز آورده است . قاضى ابو عاصم قارى عامرى مىگويد : اين آيه براى پاسخ توهم و خيال بى اساس كسانى است كه معتقدند : با بودن ايمان ، معصيت زيانى ندارد ، هم چنان كه با بودن كفر ، طاعت سودى ندارد .
2 - منظور مشركين قريش و اهل كتاب است . اين قول از حسن و ضحاك و ابن - زيد است . گويند : اين آيه مثل :
« وَ هَلْ نُجازِي إِلَّا الْكَفُورَ »
است ( سوره سبا 17 يعنى آيا جز كافر را كيفر مىدهيم ؟ ) 3 - مقصود از كار زشت ، شرك است . اين قول از ابن عباس و سعيد بن جبير است .
وَ لا يَجِدْ لَهُ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً
: كسى كه مرتكب كار زشت شود و خداى را معصيت و نافرمانى كند ، براى خود دوستى كه پشتيبانيش كند و از او دفاع و حمايت كند ، و جلو عذاب و عقوبت را بگيرد ، نمىيابد .