مقصود
اكنون جوابى را كه بنى اسرائيل به موسى دادند ، بيان كرده ، فرمود :
قالُوا يا مُوسى إِنَّ فِيها قَوْماً جَبَّارِينَ
: بنى اسرائيل گفتند : اى موسى ، در سرزمين مقدس مردى نيرومند و سختگير هستند .
ابن عباس گويد : علت اينكه « جبّار » را به صيغهء مبالغه آورده اين است كه :
هنگامى كه ماموران موسى بسوى اهالى آن سرزمين رفتند ، مردى بنام « عوج » آنها را ديد ، در حالى كه از باغش ميوه چيده بود و به خانه مىرفت ، آنها را در آستين خود كرد و نزد پادشاه برده ، گفت : اينها مىخواهند با ما بجنگند . شاه گفت : برويد و خبر ما را بر آنها شرح دهيد .
مجاهد گويد : خوشه انگور آنان بقدرى سنگين بود كه پنج نفر نمىتوانستند ، آن را حمل كنند . در پوست نصف يك انار پنج نفر جا مىگرفت . موسى به طول ده زرع بود . عصايش نيز همين اندازه بود . اندازهء پرش او نيز كمتر از اين مقدار نبود . با اين همه در موقعى كه مىخواست « عوج بن عنق » را بكشد ، تا ساق او بيشتر نرسيد . گفتهاند طول تختى كه وى بر آن مىخوابيد 800 ذرع بود « 1 »
وَ إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها حَتَّى يَخْرُجُوا مِنْها فَإِنْ يَخْرُجُوا مِنْها فَإِنَّا داخِلُونَ
: ما براى جنگ ، داخل آن سرزمين نمىشويم ، تا اينكه آن مردم جبار از آنجا خارج شوند ما داخل مىشويم .
قالَ رَجُلانِ
: دو تن از جملهء نقبا كه موسى آنها را مبعوث كرده بود تا از مردم آن سرزمين خبرى كسب كنند . برخى گفتهاند : دو نفر كه از جباران آن سرزمين بودند ، هنگامى كه خبر موسى را شنيدند ، چون تابع دين موسى بودند ، نزد او آمدند و از او تبعيت كردند . اين قول از سعيد بن جبير و ابن عباس است .
هامش
( 1 ) - ما اين مطالب را نظر بحفظ امانت ترجمه ، به فارسى برگردانديم . اما خاطر نشان مىكنيم كه اين مطالب ، بيشتر به افسانه شبيه است تا واقعيت . بديهى است كه متن قرآن از اين گونه مطالب :
منزه است . خوانندهء محترم با دقت در آيهء مورد بحث ، اين حقيقت را در مىيابد