بيان آيهء 22 - 23 - 24
تعداد آيات
بصريان معتقدند كه چهار آيه است « و انكم غالبون » را پايان آيهء دوم مىدانند . ديگران معتقدند كه سه آيه است . كلمهء « جبارين » مناسب است كه در خاتمهء آيه باشد و اين از مشكلات است . مع الوصف احدى آن را پايان آيه ندانستهاند .
لغت
جبار : نخلى كه از بلندى به ثمر آن دسترسى نباشد . مرد جبار ، كسى است كه مردم را به اطاعت خواستهء خود مجبور كند . جبر عظم ، درست كردن استخوان شكسته . خود كلمهء جبر به معناى اصلاحى است كه از روى اجبار باشد . عجاج گويد ،
قد جبر الدين الا له فجبر * و عور الرحمن من ولّى العور
يعنى خداوند دين را اصلاح كرد و دين اصلاح شد و كسى را كه متولى فساد شد ، تباه كرد .
يكى از صفات خداوند متعال جبار است . اين صفت ، براى تعظيم خداوند است ، زيرا معناى آن اقتدار و توانايى است . ذات بيمانند حق ، همواره جبار است ، يعنى عارف را به تعظيم وادار مىكند . يكى ديگر از صفات خداوند . قهار است . فرق آن باجبار اين است كه معناى قهار ، غالب بودن بر كسانى است كه با خداوند سر ستيزه دارند و او را معصيت مىكنند . بنا بر اين صفت قهار ، مثل جبار ، هميشگى و ازلى نيست ، زيرا ستيزه جويان ازلى نيستند . صفت جبار ، هر گاه بمردم نسبت داده شود ، براى مذمت است ، زيرا به كسانى نسبت بزرگى داده مىشود كه در خور آن نيستند و عظمت حقيقى از خداست .