بيان آيهء 25 - 26
لغت
تيه : تحير ، سرگردانى ، بطورى كه انسان بخاطر آن نتواند راهى پيدا كند و به مقصد خود برسد . « ارض تيهاء » سرزمينى كه نتوان در آن راهى پيدا كرد . ثلاثى مجرد آن « تاه يتيه » و باب تفعيل آن « تيه و توه » لكن بيشتر به ياء استعمال شده .
اسى : حزن و اندوه . مىگويند : « اسى يأسى اسى »
اعراب
اخى : ممكن است مرفوع باشد به دو وجه : 1 - بنا بر اينكه عطف باشد بر محل « انّى » مثل
« أَنَّ اللَّهَ بَرِيءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَ رَسُولُهُ »
( توبه 3 ) 2 - بنا بر اينكه عطف باشد بر ضمير
« لا أَمْلِكُ »
يعنى « لا املك انا و اخى الا انفسنا » و ممكن است منصوب باشد به دو وجه : 1 - بنا بر اينكه عطف باشد بر ياء « انّى » يعنى « انى و اخى 2 - بنا بر اينكه عطف باشد بر « نفسى » يعنى « لا املك الا نفسى و لا املك و الاخى اربعين : منصوب و ظرف زمان است و عامل آن « يتيهون » است . برخى گفتهاند عامل نصب آن « محرّمة » مىباشد . لكن زجاج گويد : اين مطلب خطاست ، زيرا در تفسير آمده است كه آن براى ابد ، بر آنها حرام شد .
مقصود
اكنون خداوند متعال دعاى موسى را در بارهء قومش بيان كرده ، مىفرمايد :
-
قالَ رَبِّ إِنِّي لا أَمْلِكُ إِلَّا نَفْسِي وَ أَخِي
: هنگامى كه موسى بر قوم خود خشم گرفت ، عرض كرد : پروردگارا من فقط مالك خودم و برادرم هستم يا اينكه من مالك خود و برادرم مالك خويش است و ما هستيم كه فرمان ترا اطاعت مىكنيم .