را مىكردند ، خداوند خواستهء آنها را عطا مىكرد .
فَقَدْ سَأَلُوا مُوسى أَكْبَرَ مِنْ ذلِكَ
: اى پيامبر گرامى ، اين سؤال ايشان ، بر تو گران و دشوار نيايد ، زيرا آنان - يعنى يهود - از موسى سؤالاتى بزرگتر كردند و از پس آنكه آيات و معجزات آشكار خداوند را ديده بودند ، درخواستهايى گرانتر مىكردند ، با اينكه آن آيات و معجزات ، كافى بودند كه راستى و درستى ادعاى حضرت موسى را ثابت كنند ، ولى آنها به اين مطالب ، قانع نبودند .
فَقالُوا أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً
: گفتند : خدا را آشكارا بما نشان ده .
فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ
: با اين سخن بر خود ستم كردند و ايشان را صاعقهاى فرا گرفت . ما داستان ايشان و همچنين تفسير بيشتر مطالب آيه را در سورهء بقره ، ذيل آيه :
« لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً
( آيه 55 ) و آيه :
« وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ وَ رَفَعْنا فَوْقَكُمُ الطُّورَ »
( آيه 63 ) بيان كردهايم .
ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّناتُ
: سپس گوساله را خدا پنداشتند و بعبادت آن پرداختند ، بعد از آن كه دلايل آشكارا بر آنها نازل شده بود . بدينترتيب خداوند پرده از روى جهل و عناد يهوديان بر مىدارد .
فَعَفَوْنا عَنْ ذلِكَ
: با اينكه جرم آنها بزرگ بود ، ما آنها را عفو كرديم . در - اينجا خداوند از رحمت بى پايان و مغفرت و نعمت كامل خود خبر داده ، اعلام مىكند كه هيچ جرم و خيانتى ، « اندر خور عفو » و رحمت و مغفرت او نيست .
وَ آتَيْنا مُوسى سُلْطاناً مُبِيناً
: و موسى را دليلى و حجتى آشكار داديم كه بر راستى و درستى نبوتش ، دليل آشكار باشد .
وَ رَفَعْنا فَوْقَهُمُ الطُّورَ بِمِيثاقِهِمْ
: و هنگامى كه از پيروى تورات ، سر باز زدند و از پذيرفتن سخنان موسى خوددارى كردند ، كوه طور را بواسطهء پيمانى كه با خداوند ، در عمل به تورات ، بسته بودند ، بر سرشان بر افراشتيم . ابو على جبايى گويد : آنان بوسيلهء پرستش گوساله ، عهدى كه با خداوند در بارهء عمل به تورات بسته بودند ، زيرا پا گذاشتند و خداوند بكيفر آن عهد شكنى ، كوه را بر سرشان بر افراشت . ابو مسلم گويد : بواسطهء