« ضعيف » كنار گذاشت ، ولى نجاشى و مفيد « موثّق » انگاشتهاند - روايتى نقل كرده است كه در آن ، يعقوب از امام [ عليه السّلام ] دربارهء زمان فرج شيعيانش سؤال كرده است .
امام [ عليه السّلام ] پاسخ داده است :
هنگامى كه فرزندان عبّاس ( بنى عبّاس ) گرفتار نزاع شوند و حكومتشان رو به سستى نهد و كسانى كه به آنان طمع نكرده بودند طمع كنند ، و عرب عنان ايشان را از گردن بدر آرد و هرصاحب قدرتى ، قدرت خويش را ابراز نمايد و شامى از غرب ظهور كند و يمانى به راه افتد و حسنى حركت كند و صاحب الامر از مدينه به سوى مكّه خارج شود . . . 9
در سال 317 ق / 929 م ، يك سال پس از آنكه قرمطيان ، حجر الاسود را از مكّه به غارت بردند ، كودتايى در قصر ، خليفه مقتدر را موقّتا وادار به كنارهگيرى كرد .
مقتدر در سال 320 ق / 932 م ، در جنگى عليه اميرى ياغى كشته شد . در سال 322 ق / 934 م على بن بويه زيدى ديلمى ، نيروى عبّاسى بسيار عظيمترى را شكست داد و اين از دو چيز حكايت مىكرد : ظهور و گسترش آل بويه به عنوان نيرويى در منطقه ، و مهمتر از آن ميزان آشفتگى اجتماعى - اقتصادى محلّى و فروپاشى سياسى كه مركز را ضعيف كرده بود . آيا ممكن است به نظر كلينى و قمىها ، جز اين رسيده باشد كه نظام عبّاسى به پايان رسيده و سرانجام ، با [ پايان يافتن ] آن ، استيلاى گفتمان عقلگرا ، كه اين نظام با آن پيوند خورده بود ، [ به خاموشى گراييده ] و زمان رجوع به امام [ عليه السّلام ] فرا رسيده است ، و كسانى كه به ائمّه [ عليهم السّلام ] معتقد و به رواياتشان پايبند ماندهاند ، به زودى نجات خواهند يافت ؟
دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى) — صفحة 461
مساهمون: آندرو جي . نيومن
ص٤٦١