تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى) — صفحة 363

مساهمون:

ص٣٦٣
شده ، اشاره داشته باشند . ( 83 ) . در هردو روايت ، كه از طريق جابر بن يزيد نقل شده ، از امام باقر [ عليه السّلام ] خواسته شده است تا آيهء 115 سورهء طه را تفسير كنند : « پيش از اين ، از آدم پيمان گرفته بوديم ؛ اما او فراموش كرد ، و عزم استوارى براى او نيافتيم . » ( 84 ) . قس .
Amir - Moezzi [ op . cit ] , n 434
. ( 85 ) . اما سه روايت نخست ، مشتمل بر اشاراتى صريح به اين ميثاق نيستند . ( 86 ) . قس .
Amir - Moezzi [ op . cit ] , n 193
( 87 ) . از آن 8 روايت كه صفّار در بصائر گرد آورده ( ص 86 - 89 ) ، كلينى تنها اين روايت را نقل كرده است . در اين روايت ، امام جعفر [ صادق عليه السّلام ] از اين سخن مىگويند كه ارواح شيعيان ائمّه [ عليهم السّلام ] پيش از بدن‌هايشان خلق شده‌اند و ائمّه [ عليهم السّلام ] از 2000 سال پيش ، شيعيان خود را مىشناختند و بنابراين ، ائمّه [ عليهم السّلام ] شناخت قبلى از شيعيان خود دارند . سپس كلينى ( حدود ص 438 ) بدون ذكر شماره ، به يك تقرير اندك متفاوت از اين روايت اشاره مىكند كه ممكن است روايت ش 2 ص 87 بصائر باشد . ( 88 ) . از اين ابواب بصائر ، 2 روايت ديگر در بخش‌هاى نخست كافى يافت مىشوند ، اما هيچ‌يك مشتمل بر اشارات صريح به اين ميثاق نيستند . ( ص 191 ، ح 4 ؛ صفّار ، ص 82 ، ح 3 ؛ ص 217 ح 3 ؛ صفّار ، ص 81 ، ح 3 ) در هردو مجموعه ، روايت دوم از حسين بن محمّد از طريق محمّد بن جمهور عمّى نقل شده است . ( 89 ) . نك . ص 132 ، ح 7 و ص 223 - 224 ، ح 1 كه آن نيز به علم ائمّه [ عليهم السّلام ] به « منايا و بلايا » و سپس به اين ميثاق نيز اشاره دارد و صفّار تقرير كوتاه‌ترى از آن را نقل كرده است ؛ ص 267 ، ح 5 و ص 348 ، ح 5 كه روايتى بسيار طولانى درخصوص مدعيان راستين و دروغين امامت است كه به اين ميثاق اشاره دارد ؛ و ص 401 ، ح 3 . ( 90 ) . ر . ك . ج 2 ، ص 8 ، ح 1 ؛ صفّار ، ص 70 ، ح 2 ؛ ج 2 ، ص 12 ، ح 3 ؛ صفّار ، ص 86 ، ح 12 ، كه هردو از طريق اسناد يكسانى نقل شده ؛ ج 2 ، ص 10 ، ح 1 ؛ صفّار ، ص 83 ، ح 2 . كلينى نيز آخرين مورد از اين 3 روايت را به عنوان يكى از 40 روايت مربوط به ولادت پيامبر [ صلّى اللّه عليه و إله ] نقل كرده است . ( ج 1 ، ص 441 ، ح 6 ) كلينى اين روايت را از محمّد بن يحيى از حسن بن محبوب - كه صفّار از او نقل كرده بود - و پس از وى از طريق همان اسناد نقل كرده است . همچنين ر . ك . ج 2 ، ص 10 ، ح 1 ؛ صفّار ، ص 80 ، ح 1 كه كلينى آن را در جلد اول اصول كافى نقل كرده بود ( ص 436 - 437 ، ح 2 ) و در آن امام باقر [ عليه السّلام ] دربارهء « جهان سايه‌ها » بحث