( 10 ) .
Daftary [ op . cit ] , pp . 120 - 23 , 125 , 131 ; Madelung , p . 96 .
( 11 ) . جعفريان [ پيشين ] ، ج 1 ، ص 220 ، 226 - 230 . در اينجا وى اظهار داشته كه آثارى در شهرهايى نظير اهواز ، شوشتر ، يزد ، نايين ، قزوين و نيشابور حاكى از اين هستند كه امام [ عليه السّلام ] در مسير خود از اين شهرها عبور كرده است ؛ حسن بن محمّد بن حسن اشعرى قمى ( م ب 379 ق / 989 - 990 م ) ، تاريخ قم ، ترجمهء حسن بن على قمى ، ويراستهء جلال الدين تهران ، تهران ، 1313 ش / 1934 - 1935 م ، ص 199 . همچنين ر .
ك . آقا بزرگ ( محمّد محسن ) طهرانى ، طبقات اعلام الشيعه ، تحقيق ع . ن . منزوى ، ويرايش دوم ، قم ، بىتا ، ج 1 ، « نوابغ الراويان » ( در جلد مربوط به قرن چهارم ق / يازدهم م ) ، كه در صورت استفادهء دقيق از آن ، شخصيتهاى قرن قبل [ از آن ] را [ به خوبى ] معرفى مىكند . قس .
Arjomand , " The Crisis " , pp . 468 , 500 .
كه در آنجا وى تأكيد دارد : همان معدود پيروان امام هشتم و نهم و دهم [ عليهم السّلام ] داراى موقعيت [ اجتماعى ] بالا ( مولا ) بودند .
( 12 ) . طبرى [ پيشين ] ، ج 32 ، ص 65 ؛ ج 35 ، ص 11 ، 26 ، 65 ، 144 ، 163 ؛ ج 36 ، ص 13 - 15 ، 24 - 25 ، 30 ، 36 - 37 و 158 ، 168 - 169 ؛ ج 37 ، ص 1 ، 63 - 64 ، 78 ؛ مسعودى [ پيشين ] ، ج 4 ، ص 153 - 154 . همچنين ر . ك .
Kennedy , Early Abbasid Caliphate , pp . 29 n 10 , 33
( 13 ) . در مورد خاندان ماذرايى كه اصل و نسب آنها عراقى است و به خاطر تصدى پستهاى مهم دفترى در مصر و سوريه بين سالهاى 266 ق / 879 م و 335 ق / 946 م معروف هستند . ر . ك .
H . L . Gottschalk , " al - Madhrai " , EI 2 , 5 : 953
؛ على بن محمّد ( ابن اثير ) ، الكامل فى التاريخ ، ليدن ، بريل ، 1865 ، ج 7 ، ص 304 به بعد ( در بخش مربوط به وقايع سال 276 ق / 889 - 890 م ) ؛ طبرى [ پيشين ] ، ج 37 ، ص 159 - 160 ؛
Kennedy , The Prophet , pp . 191 - 192 , 312 - 315
. گفته شده احمد بن محمّد بن خالد برقى ، گردآورندهء محاسن ، در خدمت ماذرايى بوده كه شرححالنويسان دوازده امامى تا حدّى توجه خود را به نقش وى در تثبيت تشيّع در رى معطوف كردهاند . ر . ك . جعفريان [ پيشين ] ، ج 1 ، ص 252 - 254 و همچنين به بحث آتى ما دربارهء برقى .
( 14 ) . طبرى [ پيشين ] ، ج 38 ، ص 5 ، 64 ، 104 ، 117 - 118 ، 204 - 205 ؛ مسعودى [ پيشين ] ، ج 4 ، ص 4 ؛ قمى [ پيشين ] ، ص 67 ؛
V . Minorsky [ C . E . Bosworth ] , " al - Rayy " , EI 2 , 8 : 471 - 473 , esp . 472 ; Idem , " Daylam " , EL 2 , 2 : 191 - 192 ; C . E . Bosworth , " Mardawij " , EI 2 , 6 : 539 ; Kennedy , The