منابع احاديث كلينى به تفصيل ، در ذيل مورد بحث قرار مىگيرند .
( 4 ) . اخيرا جمشيد ك . چتسكى
( Jamsheed K . Chotsky )
روند « اسلامى شدن » در ايران طى اين قرنها را مورد بررسى قرار داده است . ر . ك . به كتاب او :
Conftict and Cooperation : Zoroastrian Subalterns and Muslim Elites in Medieval Iranian Society , New york , Columbia University Press , 1997 .
( 5 ) . دربارهء مرجئه و مذهبشان - براى نمونه - ر . ك .
W . Madelung , " Murdjia " , EI 2 , 7 : 605 - 07 ; Idem , Religious Trends , p . 14 f ; Watt , The Formative Period , pp . 119 f , 127 f , 131 f , 139 f .
( 6 ) .
Madelung , Religious Trends , p . 30 ; Siddiqi [ op . cit ] , pp . 534 , 58 - 9 , 61 - 62 . 64 , 67 , 71 ; C . E . Bosworth , " Samanids " , EI 2 , 8 : 1025 - 31 .
همچنين ر . ك .
R . W . Bulliet , Islam , the View from Edge , New York , Columbia University , 1994 , pp . 73 , 75 , 77 .
آنجا كه بولت رشد نيشابور ، رى و اصفهان را در اين دوره ناشى از مهاجرت موالى از شهرستانها و روستاها به شهرها مىبيند ، كه آنها با سرازير شدن عربها به اين مناطق جذب آنجا شدند . مادلونگ
pp . )
22 - 21 ) مىگويد : در ايران ، هيچگاه مراكز حديثى قابل مقايسه با مراكزى مانند مدينه ، مكّه ، كوفه ، بصره ، دمشق و حمص به وجود نيامده است .
( 7 ) .
Madelung , Religious Trends , pp . 27 , 39 f , 47 , 48 f , 55 - 69 , 75 .
( 8 ) .
Madelung , Religious Trends , p . 87 ;
جعفريان [ پيشين ] ، ج 1 ، ص 170 - 171 ، 176 - 177 ، 287 به بعد ؛ همچنين ر . ك .
Kennedy , The Prophet , pp . 132 - 4 , 140 ; The Early Abbasid Caliphate , pp . 200 f .
( 9 ) . ر . ك .
Madelung , Religious Trends , pp . 86 - 90
؛ جعفريان [ پيشين ] ، ج 1 ، پانويس 166 ، 231 - 239 ، پانويس 287 ، 291 - 298 . جعفريان به مشابهتها بين مكتب فقهى حسن بن زيد و ابعادى از فقه شيعهء دوازده امامى اشاره كرده و در عين حال ، متذكّر شده كه حسن تعدادى از امامىها را در اين منطقه مورد اذيت و آزار قرار داده است .