با سرگذشتشان از قتل و حبس و ضرب ياد كنيم و آنگاه از اخبارشان آنچه توانستيم چون قتل على بن ابى طالب رضى الله عنه ياد كرديم و از اين مقوله مطالبى مانده كه نياوردهايم كه براى انجام قرار خويش در اينجا ياد ميكنيم .
از جمله اينكه احمد بن عبد الله بن ابراهيم بن اسماعيل بن ابراهيم بن عبد الله بن حسن بن حسن بن على بن ابى طالب رضى الله عنه در صعيد مصر قيام كرد و احمد بن طولون از پس حادثهها كه در كتابهاى سابق خويش آوردهايم او را بكشت و اين بسال دويست و هفتاد بود . خروج ابو عبد الرحمن عجمى بر ضد ابن طولون نيز با حادثه ها كه بكشته شدن او انجاميد در صعيد مصر رخ داد .
و هم از اين جمله قيام ابن الرضا محسن بن جعفر بن محمد بن على بن موسى بن جعفر بن محمد بن على بن حسين بن على بن ابى طالب رضى الله عنهم بود كه بسال سيصد در ولايت دمشق رخ داد و با امير آنجا احمد بن كيغلغ حادثهها داشت و اسير و كشته شد و بقولى در اثناى پيكار كشته شد و سر او را به مدينة السلام بردند و بر پل نو در سمت غربى نهادند .
در ولايت طبرستان و ديلم نيز حسن بن على بن محمد بن على بن حسن بن على بن ابى طالب رضى الله عنهم ملقب به اطروش قيام كرد و سياهپوشان را از آنجا بيرون كرد و اين بسال سيصد و يك بود وى دو سال در سرزمين ديلم و گيل اقامت داشت و مردم آنجا را كه روش جاهليت داشتند و بعضىشان گبر بودند بسوى خداوند و الا خواند كه پذيرفتند و جز اندكى از آنها كه در بعضى نقاط گيل و ديلم در كوهستانهاى بلند و قلعهها و درهها و جاهاى سخت تا كنون به حال شرك ماندهاند اسلام آوردند و در ديار آنها مسجدها بساخت . مسلمانان در مقابل مردم گيل و ديلم در بندها چون قزوين و چالوس و ديگر شهرهاى طبرستان داشتند . در شهر چالوس قلعهاى بلند و بنايى بزرگ بود كه شاهان فارس بنيان كرده بودند ، تا مردانى كه در مقابل ديلمان پادگان بودند در آنجا اقامت گيرند . بدوران اسلام 278
مروج الذهب ( فارسى ) — صفحة 741
مساهمون: ابوالقاسم پاينده
ص٧٤١