خبر را در اينجا بمناسبت رفتار هشام با زيد بن على نقل كرديم كه در عوض به هشام همان رسيد كه با زيد بن على كرده بود و اعضايش را بسوختند .
ابو بكر بن عباس و جمعى از اخباريان گفتهاند كه زيد پنجاه ماه برهنه بردار بود . اما هيچكس عورت او را نديد كه خدا وى را مستور داشته بود . محل آويختن وى در كناسهء كوفه بود . بدوران وليد بن يزيد بن عبد الملك كه يحيى پسر زيد در خراسان ظهور كرد ، وليد به حاكم كوفه نوشت كه زيد را با دارش بسوزاند و او نيز چنين كرد و خاكسترش را بر ساحل فرات بباد داد .
ما در كتاب المقالات فى اصول الديانات از علت تسميهء فرقهء زيديه سخن آوردهايم كه به علت خروج آنها با زيد بن على بن حسين بن على بن ابى طالب رضى - الله عنهم بوده است . جز اين نيز گفتهاند كه با اختلافات ميان زيديه و اماميه و تفاوت اين دو فرقه و ديگر فرقههاى شيعه در كتابهاى سابق خود آوردهايم . جمعى از مؤلفان كتب مقالات و آرا و ديانات چون ابو عيسى محمد بن هارون وراق و ديگران گفتهاند كه زيديه بدوران آنها هشت فرقه بودهاند . نخست فرقهء جاروديه اصحاب ابو الجارود زياد بن منذر عبدى كه ميگفتند امامت خاص فرزندان حسن و حسين است . فرقهء دوم مرثديه ، فرقهء سوم ابرقيه و فرقهء چهارم يعقوبيه بود كه ياران يعقوب بن على كوفى بودند . فرقهء پنجم عقبيه بود . فرقهء ششم ابتريه بود كه ياران كثير ابتر و حسن بن صالح بن يحيى بودند . فرقهء هفتم جريريه بود كه ياران سليمان بن جرير بودند و فرقهء هشتم يمانيه بود كه ياران محمد بن يمان كوفى بودند .
اينان به مذهب افزودند و مذهبهاى تازه بر اصول سابق خويش بنياد كردند . فرق اماميه را نيز كه بگفتهء مؤلفان سلف سى و سه فرقه بودهاند ، بر شمردهايم . اختلاف قطيعيه را كه از پس وفات حسن بن على بن محمد بن على بن موسى بن جعفر بن محمد بن على ابن حسين بن على بن ابى طالب رضى الله عنهم بود با سخنان كيسانيه و اختلافاتى كه دارند ، با ديگر طوايف شيعه كه هفتاد و سه فرقه شدهاند ، و اين بجز دستههاى كوچك
مروج الذهب ( فارسى ) — صفحة 211
مساهمون: ابوالقاسم پاينده
ص٢١١