« نحو قوله تعالى » و « كقوله تعالى » است .
آيات قرآنى كه مؤلّف آورده بسيار زياد است و بهتر آن ديدم كه اسم سوره و شمارهء آيه را جلو آن بين دو قلاب « 1 » بياورم ، چون ذكر آن در پاورقى اندكى مشكل بود و ممكن بود با ديگر پاورقىها اشتباه شود و در جاهايى كه مؤلف نام سوره را آورده ، فقط شمارهء آيه را بين دو قلاب آوردهام .
مواردى كه ضرورت داشت ، آيات قرآن را به صورت كامل آوردهام و مواردى كه در ذكر آيه اشتباهى روى داده بود ، تصحيح كردم و به آن نيز اشاره كردم ؛ زيرا ناصواب بود كه اصلاح شدهء آن را به عنوان متن كتاب بياورم .
قرائاتى كه مؤلّف ذكر كرده و يا اين كه بدون اشاره ، آنها را آورده است ، نيز معين كردهام .
آدرس احاديث شريف و اشعار كتاب را آوردهام و براى بعضى از اعلام كتاب شرح حال مختصرى بيان كردهام و تلاش كردهام كه صاحبان آرا و اقوال و منابع آنها را ذكر كنم .
مسائل علمى كه مؤلف در اين كتاب به آنها پرداخته است ، هر جا كه نياز به تحقيق داشت ، به آن اقدام كردهام ، به ويژه مسائل پيرامون صداها و آواها كه مؤلف آن را در بحث مخارج و صفات حروف و بحث از هر صدا و آوايى آورده است . در اين جا آراى دانشمندان عرب و نتايج تحقيقات آواشناسى جديد و اختلاف تلفظ آواها و تفاوت توصيف قدما و علماى جديد و دلايل آن را آوردهام . بسيارى از مباحث تجويد ، همان مباحث آواشناسى جديد است و تلاش دانشمندان در زمينهء اين موضوعات براى خدمت به قرآن كريم و تلاوت آن بوده است .
در پايان كتاب فهرست احاديث شريف ، اشعار و اعلام را آوردهام ، امّا به دليل كثرت
هامش
( 1 ) . در ترجمه ، نشانى سوره و آيه داخل پرانتز آمده است .