[ داشتن حضور قلب در دعا ]
مهمترين چيزى كه در دعا بايد رعايت شود اين است كه بداند چه مىگويد و حال و صفاتى كه دارد ، مخالفتى با آنچه كه به خداوند در اين زمان و مكان بزرگ ، عرض مىكند ، نداشته باشد . زيرا در غير اين صورت يا در ادعاى خود دروغ مىگويد يا غافل بوده و يا مولاى خود را مسخره مىكند كه چنين چيزى نزديك به كفر ، بلكه حقيقت آن كفر به خداى بزرگ است . - زيرا كسى كه رازهاى بسيار نهان و اسرار دلها را مىداند ، اگر بندهاش با اين اعترافات و تضرعهايى كه در اين دعاست :
« يا من نهاني عن المعصية فعصيته فلم يهتك عني ستره عند معصيته . . . ، اى كسى كه مرا از سرپيچى از دستورات منع كرد ولى من از دستوراتش سر تافتم ، با اين حال آبروى مرا هنگام سرپيچى كردن حفظ كرد . . . » او را مخاطب قرار داده ، و ببيند دل و نهان و عملش همگى بر خلاف چيزهايى است كه مىگويد ، و اعتراف او واقعى نبوده و معتقد است از صالحين بوده و با مولاى خود به عدالت رفتار كرده است ، يا قلبا از كارهاى خداى متعال در مورد خود راضى نيست يا ذلت و شكستگى و چاپلوسى و حقارتى را كه لازمهء اين اعتراف است ، ندارد ، عقل در مورد اين مناجات كننده غافل يا دروغگو يا مسخرهگر چه حكمى دارد ؟ و او را سزاوار چه چيزى مىداند ؟
از سه حالتى كه در بالا گفتيم ، جرم حالت غفلت از دو حالت ديگر