تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 92

مساهمون:

ص٩٢
از بطن مرّه از بنى ربعه هستند . در دامنهء ظلم چاهى است كه آن را عطيل المليحى گويند . از آن بنى ربعه و از ظلم صهره بيرون آيد و آن صدقهء عبد الله بن عباس است بر زمزم . در آنجا بردگانى هستند كه تا قرن چهارم مىزيستند و از الياف گياهى كه در آنجا بود ، براى زمزم طناب مىبافتند . در كنار ظلم از شعبهء شامى دو مليحه ؛ مليحة الرّمث و مليحة الحريض جاى دارند . در آنجا كوه سمان است و عويسجه . ميان ظلم و مليحتين دحّل واقع شده و آن كوه بزرگى است ميان مليحه و ظلم در طرف شمالى آن آبى است موسوم به اشل و در جانب غربى آن غدير عاصم . سپس در كنار مليحتين بواطان واقع شده . « 1 » اما حورهء يمانيه ، در آنجا واديى بود كه ذو الضّلال ناميده مىشد . پيامبر - ص - آنجا را ذو الهدى ناميد . « 2 » از آنجا به مدينه عسل و گندم مىآورند . « 3 » مخاضه نيز در آنجاست و آن بيابانى است سهمگين و در آنجا شكافى است كه از آن « شب » ( نوعى از زاج ) بيرون آيد . آنجا از آن قومى از جهينه بود . سپس در ملك عبد الرحمان بن محمد بن عزيز درآمد . « 4 » بكرى پس از ياد كردن از حورهء شامى ، از چند مكان - كه خواهيم آورد - ياد كرده ولى جاى دقيق آنها را معين نمىكند ليكن از سياق كلامش برمىآيد كه آنها در جنوب حورهء يمانى جاى دارند . از واديهاى حوره واديى است كه در فقاره جريان مىيابد بنى عبد الله الحصين كه از اسلميان هستند و نيز خارجيان منسوب به خارجى شاعر كه از بنى عدوان هستند در آنجا زندگى مىكنند . جهينه مىپندارد كه در زمان جاهليت با آنان همپيمان بوده‌اند . در پايين دست حوره ، چشمهء عبد الله بن حسن است كه امروز آن را سويقه گويند . سپس از ميان دامنهء كوه مشاش مىگذرد . در آنجا ذات الشعب است و نيز مليحه . در پايين دست مليحه تپه‌اى است كه به سبب كثرت زنبوران عسل آنجا را جباء گويند ( جباء كندوى زنبوران ) جباء ميان شويله و حوره واقع شده است . در آنجا نقبى است كه به قويقل شهرت دارد .
هامش
( 1 ) - بكرى ، ص 157 . ( 2 ) - سمهودى ، ج 2 ، ص 296 به نقل از هجرى . ( 3 ) - سمهودى ج 2 ، ص 296 . ( 4 ) - بكرى ، ص 156 و نيز بنگريد به سمهودى ج 2 ، ص 296 .