در ده ميلى فدك . « 1 »
ابن شبّه در باب املاك على بن ابى طالب - ع - گويد : او را در ناحيهء فدك واديى است در حرّه كه « رعيه » خوانده مىشود در آن نخل و آب جارى است و آن صدقه است .
و نيز او را در ناحيهء فدك واديى است به نام اسحن . بنى فزاره مدعى ملكيت آن و زيستن در آنجا هستند . آن ملك نيز از صدقه است و امروز در دست كارگزاران و سرپرستان صدقه مىباشد .
همچنين در ناحيهء فدك مالى است به نام قصيبه . عبد الله بن حسن بن حسن آن را به دست بنى عمير از موالى عبد الله بن جعفر بن ابى طالب سپرد . آن ملك نيز امروز در دست كارگزاران صدقه است .
بكرى گويد : نزديكترين راه از مدينه به فدك از طريق نقره بر كوههايى مىگذرد كه آنها را حباله و قذالا گويند سپس به كوه جبار مىرسد و سپس يربغ و آن قريهاى است از آن فرزندان رضا . داراى ميوهها و چشمههاى بسيار ، آنگاه از حره مىگذرد و به فدك مىرسد .
راه ديگر ، راهى است از مدينه - از ميان ذبيان و محارب - به قصه ، سپس نخل ، سپس معنيه ، سپس ثامليه ، سپس رقمتين ، آنگاه مرتفع و آنگاه فدك و سپس حراضه و خيبر و صهباء و داره . « 2 »
ياقوت از اين مكانها فقط از يربغ و حيان نام برده . از نوشتهء بكرى معلوم مىشود كه فدك در جانب جنوب شرقى خيبر و آن نزديك حرّة الرجلاء است .
در منابع ، نام شمارى از اماكنى كه ميان فدك و خيبر است آمده ؛ چون :
1 - جثا : جايى است بين فدك و خيبر ، بر سر راه .
2 - بديع : ناحيهاى است ميان فدك و خيبر ، در آنجا آبها و چشمهسارهايى است از بنى فزاره و بنى مرّه ، پس از وادى اختال و بيش از آب هجع .
3 - هجع : آبى است بين خيبر و فدك . على بن ابى طالب - ع - در سريهاى كه به سوى سعد بن بكر مىرفت آنجا پايان سير او بود .
ياقوت گويد ميان معدن النّقره و فدك دو موضع است يكى وادى الفرس و ديگرى
هامش
( 1 ) - بكرى ، ص 1392 ، ص 1016 .
( 2 ) - بكرى ، ص 1015 و 1016 .