قسمتى در جهت يمن . « 1 »
دره بزرگ نقب بين دو مأزم در جانب چپ كسى كه از عرفه به مزدلفه مىرود قرار دارد . « 2 »
ازرقى گويد : ميل دهم بين مسجد الحرام و عرفه سقايهء ابن برمك است . ميانشان راهى است . آنجا حد كوه منظر است . و من در جايى ذكرى از اين سقايه و كوه نديدهام .
ازرقى گويد : موضع ميل نهم بين دومأزم عرفه ، شعبى را كه به شعب المبال معروف است دربردارد . رسول خدا - ص - به هنگامى كه از عرفه به قصد مزدلفه مىرفت در آنجا بول كرد . اين ميل روبهروى شعب سقيا است و مأزمين شعبى است ميان دو كوه كه آن به بطن عرنه مىكشد . « 3 »
شعب المبال همانجاست كه رسول الله - ص - در حجة الوداع در آنجا نزول كرد و وضو ساخت و نماز مغرب و عشاء به جاى آورد « 4 » و آن شعب بزرگى است ميان دو مأزم عرفه در سمت چپ كسى كه از عرفه به آهنگ مزدلفه مىآيد ، در پايان مأزم آنجا كه پهلوى نمره است .
در نزد اين شعب حجاج اندلس نماز مىگزارند . « 5 » مأزمين عرفه از مزدلفه نيستند ولى از آنجا به مزدلفه روند .
ميان مأزمين عرفه و مسجد ابراهيم سقيا واقع شده است و آن مسيلى است و در آنجا چاهى است از عصر جاهلى . اين چاه ويران شده بود ، خالصه كنيز خيزران آن را آباد كرد و به نام او موسوم شد . در سقيا نيز چاه عظيمى است و بستانى است كه عبد الله بن زبير آن را احادث كرده است . « 6 »
ياقوت گويد : مأزمين موضعى است در مكه ميان مشعر الحرام و عرفه . درهاى است ميان دو كوه كه پايان آن دره به بطن عرنه مىرسد .
در دامنهء مأزمين راه ضبّ است . راه كوتاهى است از مزدلفه تا عرفه . اگر به سوى عرفه
هامش
( 1 ) - ياقوت ، ج 4 ، ص 803 .
( 2 ) - ياقوت ، ج 2 ، ص 153 .
( 3 ) - اصطخرى ، ص 17 .
( 4 ) - ازرقى ، ج 2 ، ص 159 .
( 5 ) - ازرقى ، ج 2 ، ص 159 .
( 6 ) - ازرقى ، ج 2 ، ص 229 .