آنجا اطمهايى ساختهاند . « 1 »
بنى زريق را اطمى است كه يك بار رسول خدا - ص - در نزد آن نماز خوانده است و اطم ريّان نزد سقيفهء آل سراقه كه آن را سقيفة الرّيان مىگويند . « 2 »
مهمترين مكانها در محله بنى زريق يكى مصلى است و يكى بلاط اعظم .
مسجد رسول الله - ص - و بناهاى اطراف آن
مسلم است كه مسجد رسول الله بارزترين بناهاى مدينه است . بخارى اوصاف آن را در آغاز اسلام بيان كرده و گفته است كه در زمان رسول الله ، مسجد از خشت ساخته شده بود و سقف آن از شاخههاى خرما بود و ستونهايش از نخل . ابو بكر بدان هيچ در نيفزود . عمر به آن افزود و مانند زمان پيامبر آن را از خشت و شاخههاى خرما ساخت و ستونهايى از چوب نخل عثمان بناى آن را تغيير داد و بسيار وسعت بخشيد . سمهودى بر اين عبارت افزوده است كه عثمان ديوارها را از سنگهاى منقوش و گچ برآورد و ستونهايش را از سنگ منقوش ساخت و سقفش را از ساج . « 3 »
ابن سعد ابعاد مسجد را در آغاز كه پيامبر - ص - آن را ساخت ، چنين معين كرده است :
طول آن از سمت قبله تا پايان آن صد ذراع بود . و عرض آن نيز صد ذراع ؛ يعنى مسجد مربع بود . بعضى گويند عرض آن كمتر از صد ذراع بود . بنيان آن در حدود سه ذراع از سنگ بود و سپس ديوارها را از خشت ساختند . پيامبر - ص - خود با اصحابش در بناى آن شركت داشت و به دست خود سنگ مىآورد .
مسجد در آغاز سه در داشت ؛ يكى در آخر آن و يكى به نام باب الرحمه و اين همان درى است كه آن را باب عاتكه گويند و سوم درى كه رسول خدا - ص - خود از آن داخل
هامش
( 1 ) - سمهودى ، ج 1 ، ص 145 .
( 2 ) - سمهودى ، ج 1 ، ص 146 ، ج 2 ، ص 417 .
( 3 ) - سمهودى ، ج 1 ، ص 355 .