خاندانهاى معينى . ولى از بعد از قرن دوم ديگر سخن از آنها در كتابها نمىبينيم ، كه يا مورخين غفلت ورزيدهاند يا در اوضاع اقتصادى تغيير و تبديلى به عمل آمده است . واقع اين است كه از بحرانهاى اقتصادى از اوايل قرن دوم در كتابها ، چيزهايى آمده است ؛ از جمله بحران اقتصادى زمان هشام بن عبد الملك كه باعث مهاجرت برخى از ساكنان گرديد .
بزرگترين خاندانهايى كه افرادشان املاك و اراضى داشتند و به احياء اراضى كشاورزى همت مىگماشتند ، عبارت بودند از خاندان على - ع - و زبير و طلحه و عبد الرحمان بن عوف .
املاك على بن ابيطالب - ع -
مهمترين املاك على بن ابى طالب در ينبع بود . آنسان كه بكرى مىگويد : ينبع وادى على بن ابى طالب بود . « 1 » شافعى مىگويد : على بن ابيطالب تا پايان عمر بر سر صدقهء خود در ينبع بود . « 2 »
از اين عبارات معلوم مىشود كه آن حضرت فراوان در ينبع اقامت مىگزيد . گويند كه ابو فضاله در ينبع به عيادت على رفت . على - ع - بيمار شده بود . او را گفت : چگونه در اينجا زندگى مىكنى كه اگر ناگهان از دنيا به روى كسى جز اعراب جهينه در كنار تو نخواهد بود . به مدينه كوچ كن تا اصحابت تو را خدمت كنند . على - ع - گفت كه من به اين گونه دردها نخواهم مرد . رسول خدا به من گفته است كه نخواهم مرد مگر وقتى كه اين - اشاره به محاسن خود كرد - از خون اين - اشاره به سر خود كرد - رنگين شود . « 3 »
عمار ياسر گويد كه پيامبر ذو العشيره - از ينبع - را به على داد . عمر نيز هنگامى كه به خلافت نشست قطعهء ديگرى به او داد . على - ع - خود نيز قطعههاى ديگر را خريد . اموال او در ينبع چشمههايى بود پراكنده كه همه را در زمرهء صدقات خود قرار داد .
ابن شبّه گويد : املاك على - ع - در ينبع پراكنده بود . از جمله چشمهاى بود موسوم به عين البحير و نيز عين ابو نيزر و چشمهاى به نام عين نولا . و اين همان چشمهاى است كه على به دست خود آن را برآورده بود . و در آنجا مسجد پيامبر است . و از اين چشمهها جويهايى
هامش
( 1 ) - بكرى ، ص 1310 .
( 2 ) - الامّ ، ج 3 ، ص 276 .
( 3 ) - سمهودى ، ج 2 ، ص 393 .