رابغ
رابغ واديى است ميان بزواء و جحفه كه حاجيان از آن مىگذرند . ابن سكّيت گويد : رابغ ميان جحفه و ودّان است . و در جاى ديگر گويد : رابغ واديى است پايين جحفه كه راه حاجيان از آن مىگذرد . حازمى گويد : بطن رابغ واديى است از جحفه ، در تاريخ غزوات پيامبر نام آن آمده است ، همچنين در جنگهاى ميان اعراب . واقدى گويد كه رابغ در ده ميلى جحفه است .
ميان ابواء و جحفه . و آن چند ميل بعد از گردنهء هرشى است ، به طرف مشرق . در آنجا چشمه و چاهها و نخلهاست . از منازل خزاعه است .
كراع الغميم ، ميان رابغ و جحفه است . و رسول خدا آنجا را به اوفى بن مواله عنبرى داد و با او شرط كرد كه هر ابن سبيلى را مهمان كند و طعام دهد . و اين سند در تكهاى چرم سرخ نوشته شد . « 1 »
جحفه
منزل پيوسته به ابواء جحفه است . جحفه قريهء بزرگى است و آباد . قريهاى جامع است و داراى منبر . منبر آن از توابع فرع است . ميان مكه و مدينه منزلى كه در تمام ايام سال به رونق باشد نيست ، مگر آنجا . و نيز ميان مدينه و عراق جايى كه در تمام ايام سال به رونق باشد نيست جز فيد كه از ديار طى است .
بنى جعفر در آنجا سكونت دارند . بارويى با دو دروازه دارد . و نيز اندك چاههايى در دو ميلى آن و در سمت راست . در آنجا نيز بركهاى است بزرگ . چراگاههاى بسيار دارد . و نيز بازارى . آبش از چاههاست ميان آن و ساحل دريا هشت ميل راه است . قومى از بنى سليم در آنجا زندگى مىكنند . در زمان ياقوت ويران بوده است . سمهودى گويد : جحفه يكى از مواقيت است . قريه بزرگى است و داراى منبر است . اسدى پس از ذكر چاهها و بركهها و چشمههاى جحفه گويد : در ابتداى جحفه مسجد رسول خداست . موسوم به مسجد الائمه . « 2 »
كلبى گويد : عماليق ، بنى عقيل را اخراج كردند . عماليق برادران عاد بن ارم بودند . اينان
هامش
( 1 ) - ياقوت ، ج 3 ، ص 818 .
( 2 ) - سمهودى ، ص 173 .