ابواء
ابواء منزلى است در نزديكى سقيا در راه مكه . كثيّر شاعر دربارهء آن گويد : ابواء را به سبب آن كه جايى بيمارىخيز است بدين نام خواندهاند . ولى اين در صورتى صحيح است كه ابواء را مقلوب بخوانيم . در وادى آن گياه رفاء ( ؟ ) به فراوانى باشد به گونهاى كه در جاى ديگرى نباشد . در پنج ميلى آن مسجد النبى است . « 1 » ابواء از اعمال فرع است از مدينه . منازل اسلم آنجاست . بكرى در وصف آن گويد : قريهاى است جامع و ابن رسته گويد قريهاى است بزرگ نزديك به دريا در فاصلهء يك روز و يك شب راه و آب آن از چاههاست . ابواء از سقيا نوزده ميل فاصله دارد و از جحفه بيست و سه ميل . اسدى گويد كه دو ميل پايينتر از ابواء مسجد پيامبر است . نام آن مسجد الرّماده و نيز گويد كه ابواء بعد از سقيا به طرف مكه در فاصلهء بيست و يك ميلى واقع شده . در وسط راه عين القشيرى است . و آن چشمهاى است پرآب .
كوه مشرف به آن را كه در سمت چپ آن واقع است كوه قدس گويند . اول آن در عرج است و آخرش آن سوى اين چشمه . كوهى را كه در مقابل آن و در سمت راست واقع است كوه ثافل گويند . واديى كه ميان اين دو كوه است وادى ابواء است . « 2 »
ميان ابواء و سقيا ربا واقع شده . آن بر روى جادهء بين مكه و مدينه است . نام آن در شعر فراوان آمده است . همچنين وادى مطعن . « 3 »
و آره از سقيا سه مرحله فاصله دارد ، در سمت شرقى آن است . سيلاب وادى آن ، در ابواء مىريزد ، سپس در ودّان ، سپس در طريق . چاه ابن مطيع ، كه آن را عبد اللّه بن مطيع در زمان معاويه . كنده است ، در آنجاست . به آب آن زراعت كنند .
ميان ابواء و جحفه وادى شطين است .
در فاصلهء پنج ميل و خردهاى از ابواء ، مسجدى است از آن پيامبر - ص - كه آن را بيضه گويند . « 4 »
شبا نزديك به ابواء از آن جهينه است . ابو الحسن المهلّبى گويد : شبا واديى است در
هامش
( 1 ) - بكرى ، ص 102 .
( 2 ) - ياقوت ، ج 4 ، ص 568 .
( 3 ) - ياقوت ، ج 4 ، ص 568 .
( 4 ) - سمهودى ، ج 2 ، ص 172 .