اميّل از توابع مدينه در آن چشمهاى است موسوم به خيف . شبا از آن بنى جعفر از فرزندان جعفر بن ابى طالب است . « 1 »
حدّاء جايى است در حدود ابواء .
حرّة الافاعى ، بعد از ابواء در هشت ميلى قرار دارد ، به طرف مكه ، جايگاه مردمى بود كه پيدا شدن مارها سبب آوارگى آنها گرديد . « 2 »
كوه سرزمين ابواء حشا نام دارد . كوهى است مرتفع در فاصلهء نيم ميلى آن . در كنار كوه حشا واديى است موسوم به بعق و در جانب چپ آن واديى است به نام شمس . سرزمينى است كه شتر را زيان رساند و سبب جنون آن گردد . حشا از آن خزاعه و صخر است . « 3 »
هرشى
در هشت ميلى ابواء گردنهء هرشى واقع شده است . در آنجا كه راه شام به راه مكه و مدينه مىپيوندد . « 4 »
هرشى كوهى است از بلاد تهامه . تپهاى است كه بر آن هيچ نمىرويد . در زمين مسطح جحفه است و از آنجا دريا ديده مىشود . گردنهء هرشى را بالا رفتن آسان و فرود آمدن دشوار است . راه از كنار آن مىگذرد . در طرف مغرب آن در سمت راست ، ميان آن و دريا خبت واقع شده . خبت رملى است كه در آن جز ارطى نمىرويد و آن گونهاى هيزم است . در وسط خبت خرد كوهى است سخت سياه به نام طفيل . « 5 »
سمهودى از اسدى نقل مىكند : نشانهء نيمهء راه مكه و مدينه يك ميل پايينتر از گردنه است . در دامنهء گردنه مسجدى است از آن پيامبر - ص - و شمارهء ميل بر آن مكتوب است :
هفت ميل از بريد . بخارى از عبد اللّه روايت كرده كه رسول خدا - ص - در نزديكى درختان كهنى كه در جانب چپ راه بودند فرود آمد . آنجا مسيلى بود پايينتر از هرشى . فاصلهء اين
هامش
( 1 ) - ياقوت ، ج 3 ، ص 573 .
( 2 ) - بكرى ، ص 435 .
( 3 ) - بكرى ، ص 449 .
( 4 ) - بكرى ، ص 1350 ؛ ياقوت ، ج 4 ، ص 960 ؛ سمهودى ، ج 2 ، ص 287 .
( 5 ) - سمهودى ، ج 2 ، ص 172 - 173 .