سياله
سياله قريهاى است جامع . « 1 » در آنجا چاههاى بزرگ است . بزرگترين آنها چاه هارون الرشيد است كه دهانهء آن نه ذراع است . حجاج از آنجا مىگذرند . گويند كه اولين مرحلهء مردم مدينه است ؛ هنگامى كه بخواهند به مكه روند .
ميان مدينه و سياله بيست و نه ميل است و ميان سياله و ملل هفت ميل . ملل به مدينه نزديكتر است و از آنجا تا روحا دوازده ميل است . « 2 »
سياله ملك فرزندان حسن بن على بن ابى طالب - ع - است . پيش از آنكه به سياله برسى در دو ميلى آن مسجدى است از آن رسول خدا - ص - سه مسجد است از آن پيامبر در طريق مكه . نخست مسجد حرّه است و ديگر مسجد شجره و سه ديگر مسجد سياله نزديك درخت مغيلان . « 3 »
اسدى روايت كند كه : در يك ميلى آن چشمهاى است معروف به سويقه از آن فرزندان عبد اللّه بن حسن ، با آب بسيار و شيرين ولى منحرف از راه . كوه سرخ رنگى كه در جانب چپ راه كسى است كه از سياله بيرون مىآيد ورقان ناميده مىشود . قومى از جهينه همواره در آنجا ساكنند . در سياله چاههاى بسيارى است . سمهودى در تعليق بر اين مطلب گويد : اين كه مىگويد در دو ميلى سياله است ، مرادش از ابتداى آن است . از اين رو مطرى گويد : شرف الرّوحاء پايان سياله است هنگامى كه به مكه مىروى . آغاز سياله زمانى است كه شرف ملل را پشت سر بگذارى و صخيرات يعنى صخيرات الثمام در طرف راست تو باشد و تو از ملل رو به نشيب رفته باشى ، سپس به طرف راست بگردى و به سوى قبله پيش به روى . آنجا سياله است . بعد از پيامبر - ص - چشمهها و سكان آن تجديد شد . آن را واديى است از طرف مدينه .
مردمش را اخبار و اشعار بسيار است . در آنجا آثارى از بناها و بازارها هست . آخرش همان شرف است كه از آن ياد كرديم و مسجد نزد آن است . و همچنين گورهايى كهن كه مدفن اهل سياله است . سپس به وادى روحاء روى در نشيب مىنهى و به سوى قبله پيش مىروى آنجا را امروز وادى بنى سالم گويند كه بطنى از حرب حجازاند .
هامش
( 1 ) - سمهودى ، ج 2 ، ص 326 .
( 2 ) - ياقوت ، ج 3 ، ص 208 و سمهودى ، ج 2 ، ص 236 .
( 3 ) - سمهودى ، ج 2 ، ص 166 ؛ البلدان ، ص 314 .