عبد الله بن عمرو بن عثمان ، سدى بر رانونا بنا نمود تا آب را بالا آورد و مزارعش را آبيارى كند .
سمهودى گويد : معاويه سدى ميان مدينه و رحضيّه در شعب بنا كرد و آب بسيار در آن ذخيره شد . و نيز سدى در نزديكى عير ساخت . اين سد در زمان او به سدّ عنتر شهرت داشت .
ديگر سد صهباء بود در نزديكى صبر . « 1 »
چاهها
واديهاى مدينه در نواحى جنوبى و غربى جريان دارند ؛ مثلا وادى قناة در اقصاى طرف شمالى جريان دارد . ولى بقيه جاها متكى به چاهها هستند كه آبشان گوارا نيست . موسى بن طلحه گويد : چون مهاجران به مدينه آمدند از آب آن خوششان نيامد . آبهاى چاهها براى خوردن و شستشو بود . و با آنها كشاورزى هم مىكردند . نظر به دشوار بودن كندن چاه و اهميت آب ، بهاى آب گران بود . موسى بن طلحه گويد صاحب چاه رومه هر مشك آب را به يك مدّ طعام مىفروخت . « 2 »
ارزش و بهاى چاهها هم بالا بود . مخصوصا پس از آن كه شمار مردم مدينه فزونى گرفت ؛ يعنى در زمان خلفاى راشدين . چاه جشم در رانونا از آن مردى از غسّان بود ، در زمان عمر به سى هزار درهم فروخته شد . « 3 »
چاه رومه را عثمان به مبلغى كه راويان در آن اختلاف دارند ؛ يعنى بين بيست يا چهل هزار دينار خريد .
اين وضع ، بعضى از اغنيا و صحابه را واداشت كه از روى تبرّع آب را در اختيار مردم گذارند ؛ مثلا عثمان بن عفّان چاه رومه را سبيل همگان كرد و ابو طلحهء انصارى هم چاه رحاء را وقف مردم نمود . « 4 »
هامش
( 1 ) - سمهودى ج 2 ، ص 1 .
( 2 ) - ياقوت ، ج 1 ، ص 432 و سمهودى ج 2 ، ص 137 .
( 3 ) - الموطّأ ج 2 ، ص 131 و بكرى ص 383 و سمهودى ج 2 ، ص 251 .
( 4 ) - بكرى ، ص 431 .