تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معجم الأدباء ( فارسي ) — صفحة 1223

مساهمون:

ص١٢٢٣
بد گويى در حق او دراز شد . ملك الظاهر او را فرا خواند و مجلسى از فقها و متكلمين بر پا ساخت . با او مباحثه و مناظره كردند و در برابر حجتها و ادلّه و براهين او منكوب شدند . ملك الظاهر را از او خوش آمد و او را مقرب خود ساخت و از خواص خود گردانيد . اين امر خشم و كينهء شكست‌خوردگان در مناظره را برانگيخت و به الحاد متّهمش كردند و زنديقش خواندند . و اين اتّهام به ملك الناصر صلاح الدين نوشتند و او را از فساد عقيدهء فرزندش در اثر مصاحبت با سهروردى بر حذر داشتند و گفتند اگر او را زنده بگذارد بسا اعتقادات مردم را نيز فاسد كند . صلاح الدين به پسرش نوشت كه بايد شهاب الدين را بكشد و در اين اقدام تأكيد بسيار نمود . فقهاى حلب به قتل او فتوا دادند . اين خبر به شهاب الدين رسيد . از الظاهر خواست كه او را در مكانى حبس كند و از خوردن و آشاميدن بازدارد تا بميرد . و گويند كه الظاهر فرمان داد او را در زندان خفه كنند . پس در سال 587 او را خفه كردند . در اين هنگام به چهل‌سالگى نزديك شده بود . گويند كه الظاهر از كرده پشيمان شد و آن فقهايى را كه به قتل او فتوا داده بودند بگرفت و در بند كشيد و منكوب نمود و از جماعتى از ايشان اموال بسيار مصادره كرد . از آثار اوست : التلويحات ، در حكمت ، و التنقيحات ، در اصول فقه ، و كتاب حكمة الاشراق ، و كتاب الغربة الغربية ، در حكمت ، و هياكل النور ، نيز در حكمت ، و الالواح العمادية و المعارج و اللّمحة ، و المطارحات ، و المقامات ، و جز اينها . از او شعر بسيار بر جاى مانده . مشهورترين آنها قصيده‌اى است بدين مطلع : [ 1 ]
ابدا تحنّ اليكم الارواح * و وصالكم ريحانها و الرّاح
و در پايان آن فرمايد : [ 2 ]
فتشبّهوا ان لم تكونوا مثلهم * انّ التشبّه بالكرام فلاح قم يا نديم الى المدام و هاتها * فبحانها قد دارت الاقداح
هامش
[ 1 ] حاصل معنى : همواره جانها مشتاق ديدار شما هستند ، وصال شما ريحان آنها و بادهء خوشگوار آنهاست . [ 2 ] حاصل معنى : به آنها خود را شبيه سازيد اگر همانند آنان نيستيد كه خود را شبيه نيكان ساختن رستگارى است . اى نديم برخيز و باده بياور كه در ميكده‌اش ساغرها به گردش در آمده‌اند . از تاك اكرام و خم ديانت ، نه شرابى كه دهقان انگورش را در زير پاى فشرده باشد .
معجم الأدباء ( فارسي ) — صفحة 1223 | ياقوت الحموي / عبد المحمد آيتى