على الحروف المعجم ، حاوى پنج هزار اسم در هزار ورقه ، و المقتبس فى اخبار النحويين البصريين ، در قريب هشتاد ورقه ، و الموسع فيما انكره العلماء على بعض الشعراء ، در سيصد ورقه ، المنير فى التوبة و العمل الصالح ، در قريب چهار صد ورقه ، و المفيد فى اخبار الشعراء و احوالهم ، در حدود پنج هزار ورقه ، و الموثق فى اخبار الشعراء . . . ، در حدود پنج هزار ورقه ، و الواثق فى وصف احوال الغناء و اخبار المغنّين و المغنّيات الإماء و الأحرار . و او راست كتابهاى ديگر . .
1095 - محمد بن عمران [ 1 ]
ابو جعفر كوفى ، معلم عبد الله بن معتز بود ، نحوى و عارف به قراءات و علوم عربيت و از نوادر نيك آگاه . گويند در ايامى كه ابن معتز را تعليم قرآن مىداد ، سورهء و النازعات را به او آموخت و گفتش كه اگر امير المؤمنين پرسيد در كدام سوره هستى ، بگو : در سورهاى كه پهلوى سورهء عبس است . چون معتز پرسيد و او گفت در سورهاى كه پهلوى سورهء عبس است ، معتز پرسيد اين را چه كسى به تو ياد داده ؟ گفت : معلم من ابو جعفر . خليفه دستور داد ده هزار درهم به او دهند . ابو جعفر به حديث عالم بود . حافظ على بن عمر و ديگران او را ثقه شمردهاند . .
1096 - محمد بن عمر بن حسين [ 2 ]
فخر الدين ابو عبد الله رازى ، فقيه و حكيم و اديب و متكلم و مفسر و علّامهء يكتاى روزگار ، قرشى ، بكرى ، طبرستانى الاصل و رازى المولد و فرزند خطيب رى ، شافعى و اشعرى . وى در سال 544 متولد شد . نزد پدرش امام ضياء الدين ، كه از شاگردان محيى السنّه ابو محمد بغوى بود ، درس خواندن آغاز كرد . امام فخر چون سوار مىشد ، سيصد تن شاگردان و فقيهان و غير ايشان در ركابش حركت مىكردند . خوارزمشاه خود به نزد او مىآمد . در علوم شرعى و حكمى حرصى وافر داشت . در سخن گفتن توانا بود
هامش
[ 1 ] تاريخ بغداد 3 : 132 ، انباه الرواة 3 : 179 ، نزهة الالبّاء : 141 ، الوافى 4 : 235 .
[ 2 ] الكامل لابن الاثير 12 : 120 ، تاريخ الحكماء : 291 ، مرآة الزمان 8 : 542 ، قلائد الجمان لابن الشعار 6 : 107 ، التكملة للمنذرى ( رقم 1121 ) ، ذيل الروضتين : 86 ، ابن ابى أصيبعة 2 : 23 ، الجامع المختصر 9 : 306 و تاريخ ابن العبرى : 240 ، ابن خلكان 4 : 248 ، سير الذهبى 21 : 500 ، الوافى 4 : 248 ، طبقات السبكى 5 : 33 ، البداية و النهاية 13 : 55 ، لسان الميزان 4 : 426 ، النجوم الزاهرة 6 : 197 .