من از او چيزى ننوشتم . به خوبى خط معروف بود . خبر شنيدم كه در ماه جمادىالآخرهء سال 580 وفات كرد . او را فرزندى بود به همان سيرت كه او بود . پس از پدر در تدريس به جاى او نشست . نام او نيز مبارك بود و به سال 588 از جهان برفت . .
932 - مبارك بن فاخر بن محمد [ 1 ]
ابو الكرم نحوى ، برادر مادرى ابو عبد الله حسين بن محمد ، معروف به البارع الدبّاس . به سال 448 متولد شد و در ذوالقعدهء سال 550 وفات كرد و در باب حرب به خاك سپرده شد . حديث را از ابو طيّب طبرى و جوهرى و جز آن دو آموخت . در نحو و لغت استاد بود . ابو الفرج گويد مشايخ ما بر او عيب مىگرفتند و ابو الفضل بن ناصر او را به دروغ و تزوير متهم مىساخت . گاه ادعا مىكرد كه از فلان و فلان علم را سماع كرده و حال آنكه نكرده بود . چون از دنيا رفت او را در مقبرهء باب حرب به خاك سپردند . نزد ابن برهان اسدى نحو آموخته بود . از آثار اوست : المعلّم فى النحو ، كتاب نحو العرف و كتاب شرح خطبة ادب الكاتب .
به خط سمعانى تولد او را در سال 448 ديدم . اگر اين درست باشد ، نمىتوان گفت كه از ابن برهان نحو آموخته . زيرا ابن برهان در سال 456 وفات كرده . ولى چون به مرو رفتم در كتاب المذيّل سمعانى نظر كردم . ديدم به خط نازكى در بين سطور نوشته است كه به خط پدرم ( رحمه الله ) خواندم كه مبارك بن فاخر را از زمان ولادتش پرسيدم . گفت : به سال 431 متولد شدهام . گفتم : اگر اين روايت درست باشد پس درس خواندن او در نزد ابن برهان هم درست است . پدر سمعانى ابن فاخر را ديده بود و نزد او درس خوانده و نحو و لغت آموخته بود .
و نيز روايت شده كه ابو الكرم مبارك بن فاخر ، معروف به ابن دبّاس ، كسانى را كه براى طلب علم نزد او مىرفتند اكرام مىكرد و به حرمت آنها از جاى خود بر پاى مىخاست ولى ابو زكريا يحيى بن على چنين عملى را ناپسند مىشمرد و مىگفت : [ 2 ]
هامش
[ 1 ] انباه الرواة 3 : 154 ، مرآة الجنان 3 : 162 ، النجوم الزاهرة 5 : 195 ، اشارة التعيين 296 .
[ 2 ] حاصل معنى : هركس در مجلس درس براى كسى از اصحابش از جاى برخيزد دانش را بىمقدار و خوار شمرده است .