معرفت ادب عرب و لغت و شعر يگانهء روزگار بود و در نحو جامع مذهب كوفيان و بصريان ؛ ولى به كوفيان تعصب مىورزيد . ابو موسى مردى بدخوى بود ، از اين روى او را حامض ( ترش ) مىگفتند . در ايام خلافت مقتدر هفت روز و به قولى شش روز باقى مانده از ذو الحجّهء سال 305 وفات كرد . از اوست : كتاب خلق الانسان ، كتاب السّبق و النّضال ، كتاب المختصر فى النحو ، كتاب النّبات ، كتاب الوحوش و كتاب غريب الحديث و كتب ديگر .
571 - سليمان بن محمد بن طراوهء شيبانى [ 1 ]
وى از مالقه بود . ابو الحسن كنيه داشت و در نحو از ائمهء بود . بسيارى از مردم اندلس از او فرا گرفتند . در زمان خود نحوى اندلس بود و از ابى الحجاج يوسف اعلم علم آموخت .
در سال 503 وفات كرد و نود و اند سال عمر كرد . او به استاد معروف بود و گويند كه در غرب كسى را جز نحوى و اديب استاد خطاب نمىكردند . از اوست [ 2 ] :
و قالوا افق من سكرة اللّهو و الصّبا * فقد لاح شيب فى دجاك عجيب
فقلت اخلّائى دعونى و لذّتى * فانّ الكرى عند الصّباح يطيب
572 - سليمان بن مسلم بن الوليد [ 3 ]
شاعر نابينا . وى فرزند مسلم بن الوليد معروف به صريع الغوانى شاعر مشهور است .
سليمان نيز چون پدرش در شعر توانا بود . ملازم بشار بن برد بود . از او اخذ علم نمود . از
هامش
[ 1 ] اين شرح حال از الموجز است . و نيز بنگريد به التكملة ( مدريد ) ، رقم 1979 ، الذيل و التكملة 4 : 79 ، تحفة القادم : 18 ، المقتضب من تحفة القادم : 11 ، بغية الملتمس ، رقم 779 ، المغرب 2 : 208 ، مواضع متعدد از نفح الطيب ، بغية الوعاة 1 : 602 ، الخريدة ( قسم المغرب ) 3 : 571 ، او را اخبار و اشعارى است در معجم السفر للسلفى و ادباء مالقه و عيون التواريخ 12 : 284 .
[ 2 ] حاصل معنى : گفتند به هوش آى از اين لهو و عشقبازى ، كه بامداد پيرى بر شب عارضانت نمودار شده گفتم :
دوستان من مرا با شاد خواريم واگذاريد كه خواب هنگام صبح خوش مىگردد .
[ 3 ] الحيوان 4 : 195 ، الوافى 15 : 472 ، نكت الهميان : 160 ، جاحظ در الحيوان 4 : 195 و در البيان 1 : 31 او را برادر مسلم بن وليد دانسته .