محاسن الشعر ، مكارم الاخلاق و طيّب الاعراق ، الوافى فى علم القوافى ، الوضّاح فى شرح ابيات الايضاح .
تقى الدين دقيقى در سال 613 [ 1 ] در قاهره وفات كرد .
564 - سليمان بن خلف بن سعد [ 2 ]
قاضى ابو الوليد باجى ، فقيه ، متكلّم ، محدّث ، مفسّر ، اديب و شاعر . پدرانش در اصل از بطليوس بودند كه به باجهء اندلس رخت كشيدند . غير از باجهء اندلس دو باجهء ديگر هست يكى در افريقيه و يكى در اصفهان . ابو الوليد به سال 403 متولد شد . در اندلس از ابو الاصبغ و محمد بن اسماعيل و ابو محمد مكّى بن حمّوش و ابو شاكر و بعضى ديگر علم آموخت . در سال 426 رهسپار مشرق شد و سه سال در حجاز مجاور بود . در اين سالها ملازم حافظ ابو ذرّ محدث بود ، خدمت او مىكرد و از او سماع مىنمود . چهار بار حج به جاى آورد و در آنجا از ابن سنجويه [ 3 ] و ابن محرز و مطوّعى سماع كرد . سپس به بغداد رفت و در آنجا از ابو طيّب طبرى و ابو اسحاق شيرازى و دامغانى و ابن عمروس علم آموخت . او از خطيب بغدادى اخذ كرد و سپس خطيب از او . به شام رفت و در آنجا از سمسار اخذ كرد آنگاه به موصل رفت و نزد سمنانى علم كلام خواند . آنگاه به اندلس بازگشت و به مقامى ارجمند ارتقا يافت و كسانى چون صدفى و جيّانى و معافرى و سبتى و مرسى نزد او به دانشاندوزى پرداختند . در چند جاى اندلس به قضاوت پرداخت . او را آثارى است چون : الاستيفاء شرح الموطّأ ، المنتقى مختصر الاستيفاء و الايماء مختصر المنتقى ، السّراج فى ترتيب الحجاج ، التّعديل و التّجريح لمن خرّج عنه البخارى فى الصحيح ، احكام الفصول فى احكام الاصول ، التسديد الى معرفة التوحيد ، المعانى فى شرح الموطّأ ، در بيست مجلّد ، كتاب اختلاف الموطّآت ، تفسير القرآن ، المقتبس فى علم مالك بن انس و المهذّب فى اختصار المدوّنة ، كتاب مسائل الخلاف و الحدود فى الاصول و الاشارة فى الاصول ، كتاب فرق الفقهاء ، كتاب النّاسخ و المنسوخ ،
هامش
[ 1 ] در بغية الوعاة : سال 614 به نقل از ذهبى .
[ 2 ] الصّلة : 197 ، القلائد : 188 ، الذخيرة 2 / 1 : 94 ، المغرب 1 : 404 ، ترتيب المدارك 8 : 117 ، المرقبة العليا : 95 ، الديباج المذهّب : 120 ، بغية الملتمس ، رقم 777 ، تهذيب ابن عساكر 6 : 251 ، الاكمال 1 : 486 ، تذكرة الحفّاظ : 1178 ، عبر الذهبى 3 : 280 ، ابن خلكان 2 : 408 ، مرآة الجنان 3 : 108 ، الوافى 16 : 372 ، الفوات 2 : 64 ، الشذّرات 3 : 334 ، الرّوض المعطار : 75 ، نفح الطّيب 2 : 67 .
[ 3 ] م : سحنويه .