مىكرد . اهل قرآن بود و آگاه به علم انساب . در سال 155 در زمان منصور بمرد .
501 - زياد بن سلمى بن عبد القيس [ 1 ]
ابو امامهء عبدى ، معروف به زياد اعجم . او را به سبب لكنتى كه در زبان داشت اعجم مىگفتند . ابو موسى اشعرى و عثمان بن ابى العاص را ديد و با عثمان در فتح اصطخر شركت داشت . ابن سلّام او را در طبقهء ششم از شعراى اسلام قرار داده . از اوست در مرثيهء مغيرة بن مهلّب ، بدين مطلع [ 2 ] :
انّ السماحة و المروءة ضمّنا * قبرا بمرو على الطريق الواضح
و آن از بهترين مرثيههاست . زياد در حدود سال 100 وفات كرد .
502 - زياد بن عبد العزيز بن احمد جذامى [ 3 ]
از اندلس بود . بليغ و راويهء اخبار . در سال 430 وفات كرد . از مصنفات اوست : كتاب منار السّراج فى الرّد على القبرى [ 4 ] و كتاب فى الرّد على منذر القاضى و ارجوزهاى .
503 - زيد بن حسن بن زيد كندى [ 5 ]
وى بغدادى و سپس دمشقى بود . نحوى و لغوى و مقرى و محدّث ملقب به تاج الدين و كنيهاش ابو اليمن بود . در سال 520 در بغداد متولد شد و در سال 597 در دمشق در گذشت . در كودكى نزد امام ابو محمد عبد الله ، معروف به ابن بنت الشيخ ، دخترزاده ابو منصور خياط قرآن آموخت . و از ابو السعادات هبة الله بن شجرى و از ابن خشّاب نحو
هامش
[ 1 ] طبقات ابن سلام : 693 - 699 ، الشعر و الشعراء 343 ، الاغانى 15 : 307 ، المؤتلف و المختلف : 193 و 195 ، الكامل 2 : 226 ، الوافى 14 : 244 ، الفوات 2 : 29 ، معاهد التنصيص 2 : 173 ، تهذيب التهذيب 3 : 370 ، الخزانه 4 : 192 ، بنگريد به التذكرة الحمدونيه 2 : 157 .
[ 2 ] حاصل معنى : سخاوت و جوانمردى با هم در قبرى در مرو بر سر راه آرميدهاند .
[ 3 ] المختصر و نيز بنگريد به الصلة 1 : 186 و الوافى 15 : 17 .
[ 4 ] م : القبرنى ( نسبت است به شهر قبره ) .
[ 5 ] انباه الرواة 2 : 10 ، ابن خلكان 2 : 339 ، ذيل الروضتين : 95 ، الخريدة ( قسم الشام ) 1 : 100 ، مرآة الزمان : 575 ، تكملة المنذرى 2 : 383 ، الوافى 15 : 50 ، سير الذهبى 22 : 34 ، مرآة الجنان 4 : 25 ، البداية و النهاية 3 : 71 ، الجواهر المضيئة 1 : 246 ، النجوم الزاهرة 6 : 216 ، طبقات ابن الجزرى 1 : 297 ، بغية الوعاة 1 : 570 .