باستان نتوان آگاه شد .
نسبشناسان اتفاق دارند كه نسل بشر منحصر در پسران نوح است . آن هم سه پسر او : سام و حام و يافث . از سام است : عربها و عبرانيان و سباييان و از حام است . قبطيان و كنعانيان و بربرها و سياهان . و از يافث است : ترك و روم و خزر و فرس و ديلم و گيل .
من نمىدانم چگونه نسبشناسان انساب نوع بشر را در اين سه منحصر كردهاند آيا به دليل نقل كه چنان كه پيش از اين آورديم بعيد مىنمايد . شايد هم اين رأى از تقسيم بندى جماعات معمورهء زمين ناشى شده باشد . يعنى مردم هر بخشى را صاحب نسبى واحد شمردهاند مثلا جنوب را از آن بنى سام قرار دادند و مغرب را از آن بنى حام و شمال را از آن بنى يافث . ولى آنچه ميان نسبشناسان مشهور است و آن را نقل مىكنند همان است كه گفتيم . ما نيز بر آن اعتماد مىكنيم و مىگوييم : نخستين كسى كه از نسل نوح بر زمين پادشاهى كرد نمرود بن كنعان بن كوش بن حام است كه ذكر آن در تورات آمده است . بعد از او عابرين شالح كه عبرانيان و سريانيان يعنى نبطيان به دو منسوباند . آنان را دولتى عظيم بود . ايشان ملوك بابل بودند ، فرزندان نبيط بن اشور بن سام و بعضى گويند نبيط بن ماش بن ارم . اينان ملوك روى زمين بعد از طوفان هستند . و اين قول مسعودى است . ايرانيان در تسخير بابل بر آنان غلبه يافتند در حالى كه صاحب سرزمينى نبودند . در آن ايام در عالم دو دولت عظيم بود :
يكى از آن ملوك بابل و يكى از آن قبطيان مصر . يكى در مغرب بود و يكى در مشرق . اينان به جادوگرى اشتغال داشتند و در بسيارى از كارهاى خود از آن مدد مىگرفتند . بر ابى مصر [ 1 ] و فلاحت ابن وحشيه ( ؟ ) بدان شهادت مىدهند .
چون ايرانيان بر بابل مستولى شدند پادشاهى مشرق ويژهء آنان شد . موسى ، شريعت نخستين را آورد و جادوگرى و راههاى آن حرام شد و خداوند قبطيان را با غرق كردن فرعون مغلوب او نمود .
سپس بنى اسرائيل شام را گرفتند و بيت المقدس را پى افكندند و روميان در ناحيهء شمال و مغرب آشكار گرديدند و بر دولت نخستين ايرانيان غلبه يافتند و اسكندر ذو القرنين هر چه در دست ايشان بود بستد . سپس پادشاهى ايرانيان در مشرق به سامانيان رسيد و دولت يونانيان در شام و مغرب به دست قيصرها افتاد . و ما همهء اينها را پيش از اين آوردهايم .
دو دولت بزرگ در جهان به وجود آمد و سراسر جهان در آن دو دولت انتظام يافت . تركان با پادشاهان ايران در خراسان و ما وراء النهر به نزاع برخاستند و در ميان آن دو دولت جنگهاى مشهورى رخ داد . دولت تركان در خاندان افراسياب استقرار يافت . سپس خاتم الانبياء محمد
هامش
[ ( 1 ) ] العبر ، ج 1 ، ص 76 .