تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 139

مساهمون:

ص١٣٩

خبر از آمدن عبد اللّه بن مسلم از مقر فرمانروايى خويش درعه و گرايش او از بنى مرين به ابو حمو و به عهده گرفتن وزارت او و بيان سر آغاز كار و سرانجام امور او

اين عبد اللّه بن مسلم از وجوه بنى زردال بود . از بنى بادين ، برادران عبد الواد و توجين و مصاب . ولى بنى زردال به سبب شمار اندكشان در بنى عبد الواد مندرج شدند و در نسب با آنان بياميختند . عبد اللّه بن مسلم در عهد سلطان ابو تاشفين عبد الرحمان در كفالت موسى بن على پرورش يافت و مردى دلير و مشهور به بسالت و اقدام بار آمد . نام و آوازهء او مخصوصا در ايام محاصرهء تلمسان در همه جا پيچيد . چون سلطان ابو الحسن مرينى بر بنى عبد الواد غلبه يافت و آنان را به خدمت خويش گرفت مردان دلير و صاحبان شجاعت و اقدام ايشان را به ثغور مغرب تبعيد كرد . سلطان ابو الحسن چون بنى عبد الواد را از نظر مىگذرانيد عبد اللّه بن مسلم بر او بگذشت از اوصاف دلاورى او چيزى به سمع سلطان رسيد او را به درعه فرستاد و عامل درعه را در حق او سفارش كرد . عبد اللّه بن مسلم در اين ايام رشادتها نمود و بويژه در زد و خوردهايى كه با شورشگران عرب كرد روز نزد سلطان مقامى ارجمند يافت . چون سلطان ابو الحسن در واقعه قيروان شكست خورد و اوضاع مغرب پريشان گرديد و ابو عنان زمام دولت او از او بستد و در تلمسان با او بيعت كردند و نوادهء او منصور بن ابى مالك عبد الواحد براى دفع او لشكر گرد آورد و پادگانهاى ثغور براى نبرد با او گرد آمدند و يارانش در تازى پراكنده شدند و او به البلد الجديد راند و بر در شهر فرود آمد ، عبد اللّه بن مسلم نيز همراه او بود . چون سلطان ابو عنان به جنگ او آمد و چند روز اين نبرد ادامه داشت عبد اللّه دلاوريها نمود . چون ديد كه در محاصره افتاده است بر ديگران پيشى گرفت و به نزد سلطان ابو عنان رفت . سلطان نيز بر حسب سابقه‌اى كه داشت او را امارت درعه داد . در تمام مدت خلافت ابو عنان عهده‌دار آن مقام بود و در ايام حكومتش ميان او و عربهاى معقل معاهدات دوستانه برقرار كرد . سلطان ابو عنان به هنگام خروج برادرش ابو الفضل بر ضد او و رفتنش به يكى از دژهاى ابن حميدى در درعه ، عبد اللّه بن مسلم را فرمان داد كه او را به حيله‌اى دربند آورد . عبد اللّه نيز با ابن حميدى در نهان به گفتگو پرداخت و او را وعده‌ها داد و مالى بخشيد تا بپذيرفت و او را تسليم نمود . عبد اللّه بن مسلم ابو الفضل را اسير كرده نزد برادرش ابو عنان آورد به قتلش آورد . اواخر سال 760 پس از مرگ ابو عنان چون سلطان ابو سالم از دوستان ابو الفضل به هنگام تبعيدشان در اندلس بر بلاد مغرب مستولى گرديد ، عبد اللّه بر جان خويش بترسيد و از مقر فرمانروايى خويش دور شد و به يارى امراى معقل