مىگذارد كه برآوردن آن در دست او باشد . البتّه ، گاهى نيز با دوستش مطرح مىكند ، دوستى كه وى را هميارى ، يا دلدارى و يا همدردى كند . امام صادق عليه السّلام فرمود : « كسى كه به برادرش شكايت كند ، به خدا شكايت كرده و كسى كه به غير برادرش شكايت كند ، از خدا شكايت كرده است » . منظور امام عليه السّلام از برادر او در اينجا ، برادر ايمانى است و اينكه هرگاه مؤمن به مؤمنى همانند خود شكايت ببرد ، وى در حق او دعا مىكند كه خداوند مشكل او را بگشايد و نيز به وى سفارش مىكند كه شكيبا باشد و بر خدا توكل كند و از رحمت او نااميد نباشد . امّا غيرمؤمن ، او را سرزنش مىكند و يا به او چيزى مىگويد كه از خداوند منحرفش كند .
وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ .
شخصيت اصلاحطلب به ستمكار مىگويد : اى جنايتكار و نيز او را بر اثر اينكه فاسد و گمراه است و به حقوق و مقدسات مردم تجاوز مىكند ، از ميان برمىدارد و از حكومت و سلطنت بركنارش مىسازد و از اين قبيل كارها در حق او انجام مىدهد . در اين صورت ، آيا آن ستمكار همچون كالبد بىجان مىايستد و هيچ حركتى از خود نشان نمىدهد ؟ هرگز چنين نخواهد بود . نظير اين آيه در سورهء انعام ، آيهء 112 ، جلد سوم ، بيان شد . در آنجا ما به اين پرسش پاسخ داديم : اگر خداوند براى هرپيامبرى ، از ميان بدان ، فردى را دشمن قرار مىدهد ، پس چرا آن را كه با پيامبران به دشمنى برمىخيزد ، مجازات مىكند ؟
وَ كَفى بِرَبِّكَ هادِياً وَ نَصِيراً .
خطاب براى پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله است . در اين خطاب ، خداوند وعده مىدهد كه پيامبرش را براى پيروز شدن بر دشمنانش كمك مىكند ، چنانكه قبلا با هدايت او به حق ، وى را يارى كرد و نيز دين او را بر تمام اديان غالب مىسازد ، هرچند مشركان از اين كار ، نفرت داشته باشند .
وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ لا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً واحِدَةً .
قرآن بر وفق نيازهاى مردم ، به آهستگى نازل شد و نخستين مرحلهء نزول آن در چهل سالگى پيامبر بزرگ اسلام صلّى اللّه عليه و إله بود . وحى همچنان ادامه يافت تا اينكه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله به رفيق اعلى پيوست و در