است كه محمّد صلّى اللّه عليه و إله را تكذيب كردند ، بدينترتيب كه خداوند مىتواند سرنوشت آنان را بسان سرنوشت كسانى قرار دهد كه در قرنهاى گذشته پيامبران خود را تكذيب كردند ؛ نظير قوم عاد و قوم ثمود : « آيا از مكر خدا ايمن شدهاند و جز گروه زيانكار از مكر خدا ايمن نمىشود » . « 1 » امام على عليه السّلام فرمود : « خشنودى خدا در آنچه باقى مانده يكى است و خشم او نيز در آنچه برجاى مانده يكى است . بدانيد كه او با چيزى كه او را نسبت به كسانى كه پيش از شما بودهاند ، خشمگين كرده ، خشنود نمىشود و بدانيد كه او هرگز با چيزى كه او را از كسانى كه پيش از شما بوده ، خشنود كرده ، بر شما خشمگين نمىشود » .
وَ كَفى بِرَبِّكَ بِذُنُوبِ عِبادِهِ خَبِيراً بَصِيراً .
خداوند از گناه كسى كه گناه كرده آگاه است و او را برطبق آنچه استحقاق دارد مجازات مىكند .
پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله به ابو ذر فرمود : « مؤمن گناه خود را بسان سنگى مىبيند كه مىترسد اين سنگ روى او بيفتد و كافر گناهش را همانند مگسى مىبيند كه از روى بينى او مىگذرد » .
مَنْ كانَ يُرِيدُ الْعاجِلَةَ عَجَّلْنا لَهُ فِيها ما نَشاءُ لِمَنْ نُرِيدُ .
مراد اين آيه اين نيست كه هرچه را كه انسان بخواهد ، خداوند آن را به او مىدهد ، هرگز چنين نيست ؛ زيرا ما چيزهاى زيادى را مىخواهيم ، درحالىكه تنها اندكى از آنها را مىبينيم و حتى در بسيارى از اوقات ، حتى به برخى از خواستههاى خود دست نمىيابيم ، بلكه مقصود آيه آن است كه هركس تنها براى دنيا كار كند ، جز به منفعت خود ، به چيزى ايمان ندارد و او نتيجهء همان عمل و تلاش خود را بهدست خواهد آورد . البته ، اين امر به ارادهء خداست ، و گرنه بنده به چيزى كه خدا نخواهد نمىرسد ، حتى اگر شب و روز كار كند و خداوند آنچه را ما اراده كنيم عطا نمىكند ، مگر زمانى كه او اراده كند و اين ، معناى سخن خداوند است :
« ما نَشاءُ لِمَنْ نُرِيدُ »
.
هامش
( 1 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 99 .