واژگان
السبب : بيشتر مفسران گفتهاند : مراد از « سبب » در اينجا ريسمان است و مراد از « السماء » سقف خانه است . « يقطع » ، يعنى خفه مىشود و مراد از « كيد » ، خفه شدن است .
الصائبون : كسانى كه خدا و قيامت را قبول دارند ، لكن بر اين باورند كه برخى از ستارگان در خوبى و بدى تأثير دارند .
المجوس : كسانى كه آتش را مىپرستند و مىگويند : نيكى از سوى روشنايى و بدى از سوى تاريكى است .
اعراب
« مَنْ كانَ » .
« من » اسم شرط است و « فليمدد » جواب آن و « لام » در « يمدد » ، « يقطع » و « ينظر » براى امر است كه يك فعل را جزم مىدهد .
« ما يَغِيظُ »
« ما » مصدريه و مصدر ريخته شده مفعول « يذهبن » است ؛ يعنى هل يذهبن كيده غيظه . مصدر مؤوّل از
« أَنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يُرِيدُ »
مفعول است براى فعل محذوف ؛ يعنى و أنزلنا إن اللّه يهدى من يريد . جملهء
« إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ »
خبر
« إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا »
است .
« فَما لَهُ مِنْ مُكْرِمٍ » .
« ما » نافيه ، « له » خبر مقدم ، « من » زايد و « مكرم » مبتداى مؤخر است .
تفسير
مَنْ كانَ يَظُنُّ أَنْ لَنْ يَنْصُرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّماءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهُ ما يَغِيظُ .
بيشتر مفسران مىگويند : ضمير « ينصره » به حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و إله برمىگردد و معناى آيه چنين است : اگر كسى از ميان مشركان مىپندارد كه خدا ، پيامبرش محمّد صلّى اللّه عليه و إله را يارى نمىكند ، بايد به وسيلهء ريسمانى خفه